De psychologie achter religieus fanatisme

Religieus extremisme wordt meestal ingegeven door angst. Uit een studie van de universiteit van York blijkt namelijk dat mensen makkelijker zeggen voor hun land of hun geloof te willen sterven wanneer ze met angstaanjagende situaties worden geconfronteerd.

Een team van psychologen van de universiteit vroeg aan een reeks proefpersonen om een aantal problemen op te lossen, gaande van wiskundeoefeningen tot het nadenken over de problemen in hun relatie. Wat bleek? De deelnemers die op voorhand bang waren gemaakt voor de test uitten makkelijker extreme attitudes vanuit hun geloof dan de deelnemers die neutraal waren benaderd. Extreme attitudes bleken het meest courant bij deelnemers met een sterke, doch kwetsbare persoonlijkheid, die makkelijk angstig konden worden gemaakt en wanhopig waren over het bereiken van hun dagelijkse doelen in het leven.

Aan de basis van deze conclusie ligt de Reactive Approach Motivation (RAM), aldus professor Ian  McGregor. Dat betekent dat deze groep mensen in de ban raakt van een of ander idee dat ze gaan promoten en waarbij al het overige ondergeschikt wordt.

In een eerdere studie had McGregor al een link ontdekt tussen sterk religieus geloof en verminderde activiteit in de Gyrus cinguli; dat deel van het brein dat stress bekampt. Wanneer deze twee studies worden gecombineerd kunnen we concluderen dat sterke, doch kwetsbare persoonlijkheden ten prooi vallen aan vormen van idealisme en religieus fanatisme om aan angst te ontsnappen.

(Foto: Sjiietische moslims pijnigen zichzelf ten teken van rouw - Flickr/Pricey)