Europa's boze moslims: over het falen van de Europese immigratiepolitiek

Al Quds

In de zomer van 2005 schreef de Amerikaanse politiek wetenschapper Robert Leiken in het tijdschrift Foreign Affairs een opgemerkt, maar bot essay met als titel ‘Europe’s Angry Muslims’ (Europa’s boze moslims). Daarin stelde hij dat de moslimintegratie in Europa gefaald had en dat deze mislukking het Westen confronteerde met een nieuwe, amper erkende uitdaging binnen de aanhoudende ‘war on terror’. 'De nieuwe nachtmerrie van het Amerikaanse departement voor Staatsveiligheid zijn de van een paspoort voorziene en van visa vrijgestelde mujahedeen die de VS bereiken vanuit Amerika’s west-Europese partnerlanden', schreef Leiken toen. Weken later ontploften in de Londense metro een reeks bommen. Tientallen onschuldigen lieten het leven.

Goed zes jaar later heeft Leiken zijn essay uitgewerkt tot een boek, dat de titel ‘Europe’s Angry Muslims: The Revolt of the Second Generation’ meekreeg. Is zijn originele kritiek enigszins getemperd, dan blijft zijn conclusie dat ‘de onvrijwillige gevolgen van het falen van de Europese immigratiepolitiek rampzalig zijn.’

Leiken maakt een onderscheid tussen drie vormen van moslimactivisme en illustreert dat aan de hand van de huidige situatie in de drie Europese landen met de grootste moslimpopulatie:

Groot-Brittanië
Dit land komt als slechtste uit de vergelijking. De aanslagen in Londen waren het werk van in het VK geboren zelfmoordactivisten, die werden opgeleid door een jonge leraar uit Leeds, de iconische en enigmatische Mohammad Sidique Khan. Die was het product van het samenkomen van 3 typisch Britse factoren: ten eerste de revolte van de tweede generatie-immigranten die door het conservatisme van de naar binnen gerichte grote Pakistaanse moslimbevolking actiever is gebleken in het VK dan elders; ten tweede het falen van de Britse aanpak van integratie die uiteindelijk tot verdeling en isolatie heeft geleid en tenslotte het feit dat het VK in de jaren ’80 en ’90 van vorige eeuw zijn deuren openzette voor radicale moslimleiders uit het Midden-Oosten, die met hun jihadideologie tal van in het VK geboren jonge moslims wisten te verleiden.

Frankrijk
Onze zuiderburen zijn er in geslaagd het militant islamisme te beperken door er hard tegen op te treden, schrijft Leiken. Dat de grote Noord-Afrikaanse moslimbevolking van Frankrijk niet is geïntegreerd heeft volgens Leiken meer te maken met discriminatie en het gebrek aan fatsoenlijke jobs dan met de Islam en islamisme.

Duitsland
Duitsland ligt volgens Leiken ergens tussen de twee voormelde landen: niet binnen de gevarenzone zoals het VK, maar er evenmin buiten, zoals Frankrijk. Van de grote Turkse bevolking heeft minder dan een derde het Duitse staatsburgerschap verworven. En ware het niet dat in 2006 met een dosis geluk een aanslag werd verijdeld, dan had ook Europa’s grootste land zijn equivalent van de aanslagen in Londen gekend.

Leiken is een neo-conservatief, wiens thesis die van Samuel Huntingtons “clash of civilisations” ondersteunt. Als zijn boek ons een zaak leert dan wel dat de relatie tussen de Islam en het Westen tegelijk complexer en genuanceerder is dan de jihadisten en de aanhangers van Huntington ons willen doen geloven.