Indien onze politici ons geen enthousiasmerend project kunnen aanbieden, zullen gekken die taak op zich nemen

De Noorse tragedie is een gruwelijke metafoor voor de overheersende waarde in onze wereld: de wens van eenieder om te behouden wat hem van anderen onderscheidt, schrijft Jacques Attali op Slate.fr.

In het Westen zijn vele mensen bang om hun identiteit en hun levensniveau te verliezen; ze hebben geen ander project dan het behoud van hun levenscomfort en hun gewoonten; en om die te kunnen behouden, ze met niemand te delen.

Maar zowel in Noord als Zuid zullen mensen zich niet langer tevreden stellen met het simpele behoud van hun verworvenheden: ze worden bedreigd door de financiële crisis -die amper begonnen is-, door de algemene verarming die er een gevolg van is, door de woeste golf van concurrenten en waarden die van heinde en verre komen, of door de vernietiging van de natuur. Zij zullen een groter ideaal willen.

Sommigen onder hen zullen nieuwe idealen vinden in de het verlengde van hun egoïsme, tot het te veel wordt en resulteert in geweld en haat tegenover de anderen. Een nieuwe totalitaire ideologie die het autisme als een vorm van politiek verdedigt, zal daarvan het gevolg zijn.

Anderen daarentegen zullen een ideaal vinden in de negatie van dat egoïsme en in de ontwikkeling van altruïsme, wat hen zal toelaten hun geluk te vinden in dat van anderen. Deze nieuwe ideologie zal gekenmerkt worden door een internationalistisch optimisme, gebaseerd op het delen en het leren.

Dit is de belangrijkste les uit de Noorse tragedie: elk land heeft een duurzaam politiek project nodig dat de materiële realiteit overstijgt en het een plaats in de geschiedenis bezorgt. Indien de politici onbekwaam zijn om zo’n enthousiasmerend project aan te bieden, dan zal een of andere gek die taak op zich nemen.