Tony Blair moet vrijdag zijn rol in de invasie van Irak toelichten

De voormalige Britse premier Tony Blair moet deze week voor een vijfkoppig panel verschijnen dat zijn rol in de deelname van Groot-Brittannië aan de oorlog in Irak onderzoekt. Verwacht wordt dat Blair op 29 januari zowel vragen over de legitimiteit als de legaliteit van de rol van het VK in Irak zal moeten beantwoorden. Blair zal o.a. moeten uitleggen of hij al dan niet lang voor Irak werd binnengevallen de beslissing had genomen om Saddam te verdrijven. Hij zal ook ondervraagd worden over de kritiek op de paraatheid van het VK vóór de invasie en zijn marginale invloed op de Amerikaanse geallieerden.

Volgens de krant de Daily Mail werkt Blair dag en nacht aan de voorbereiding van de ondervraging. De voormalige premier werkt zich door enorme stapels documenten, honderden memo's, rapporten en geheime briefwisseling met president Bush gedurende het jaar dat vooraf ging aan de invasie.

Vorige maand nog maakte Blair een slechte beurt in dit verband. ''Ik zou het nog steeds gerechtvaardigd hebben gevonden om Saddam Hoessein omver te werpen. Of er al dan niet 'bewijsmateriaal' bestond waaruit moest blijken dat het land over massavernietigingswapens beschikte, was voor mij van ondergeschikt belang'', zei hij toen op de BBC. Volgens kenners zou Blair zichzelf met die uitspraak aan de galg hebben gepraat. Een oorlog starten om het regime van een land te veranderen is bij internationaal recht verboden, terwijl het proces van Nuremberg in 1946 stipuleerde dat ‘een oorlog starten op basis van agressie' -wat Bush en Blair duidelijk hebben gedaan in Irak- ‘de opperste internationale misdaad is, en enkel verschillend van andere oorlogsmisdaden, in die hoedanigheid dat ze uit zichzelf het verzamelde kwaad van het geheel bevat,' schreef de Britse krant The Guardian toen.

Ook Hans Blix, het voormalig hoofd van de inspectiecommissie van de Verenigde Naties, die in de aanloop van de invasie nog probeerde Bush en Blair op andere gedachten te brengen, is scherp voor de twee. Volgens Blix lijdt het geen enkele twijfel dat de oorlog illegaal werd begonnen. ‘Wanneer je denkt dat je vrouw je bedriegt en je haar neerschiet, om maanden later te ontdekken dat ze niks verkeerds deed, heeft het weinig zin te claimen dat je dacht dat je gelijk had. Je blijft nog altijd schuldig.'

Pers en publiek zullen alvast massaal aanwezig zijn in Westminster. De vraag naar zitplaatsen is enorm. Onder het aanwezige publiek zullen familieleden zittten van gesneuvelde soldaten.