Wanneer je best niets weet over kanker

Na decennia waarin het screenen op kanker werd bestempeld als de meest efficiënte en misschien enige manier om kanker te voorkomen, lijkt een fundamentele ommekeer in de maak. Groepen experts stellen voor om het screenen naar prostaat-, borst en baarmoederhalskanker te reduceren omdat zo’n screening met voor- en nadelen komt. De bekende PSA (Prostaat Specifiek Antigeen) screeningtest voor prostaatkanker redt geen levens, maar kost levens, blijkt nu zelfs, schrijft The New York Times.

Een nieuwe analyse bracht ook aan het licht dat van de 138.000 mammografieën die jaarlijks kanker bij Amerikaanse vrouwen ontdekken, 120.000 tot 134.000 van die vrouwen een kanker hadden die al dermate was uitgezaaid dat ze niet meer konden worden geholpen of de kankers zo traag  vorderden dat een behandeling niet eens nodig was. Kankerspecialisten merken op dat er een grote hoeveelheid bewijsmaterial bestaat waaruit moet blijken dat de voorbije 10 jaar slechts een miniem aantal van de veelvuldige screenings tot goede resultaten heeft geleid.

Het aantal mensen dat de laatste jaren door borstkanker om het leven is gekomen, is niet afgenomen door screening, schreef ook het  British Medical Journal al in juni van dit jaar. De United States Preventive Services Task Force concludeerde twee jaar geleden na een analyse dat vrouwen tussen 40 en 50 geen baat hebben bij een mammografie en dat vrouwen tussen 50 en 74 zich om de twee jaar eerder dan om het jaar moeten laten testen. In Vlaanderen was men al tot die conclusie gekomen.

Het nut van dergelijke screenings in vraag stellen, maakt wetenschappers niet populair.  'Geld vinden om een studie te maken over de voordelen van screening was nooit moeilijk, maar wie deze screenings in vraag stelde, ‘begaf zich buiten de bestaande cultuur,’ zegt dr. Gilbert H. Welch van de Darthmouth Medical School. Maar die tijden lijken voorbij. De vraag is niet langer: ‘Kan je de kanker opsporen?’; de vraag is nu ‘Kan je de kanker opsporen en leidt dat tot een vermindering van het sterftecijfer?’