Een keer per jaar organiseert Jan Louage, onze algemeen directeur, een seminarie buitenshuis voor zijn directiecomité. Hij noemt dat een revitaliseringssessie, een moment van rust en bezinning, een kleine luwte in het gewoel van de alledaagse bekommernissen. We kunnen onze batterijen dan weer opladen en ons vermeien in elkaars gezelschap in een luxueuze omgeving. Hij zegt dat we dat allemaal nodig hebben, van tijd tot tijd, en hij laat ons uitgebreid weten dat we blij mogen zijn met een goede baas die ons zoiets gunt.

Jan nodigt dan een goeroe-achtig soort consultant uit die in ruil voor een kolossaal honorarium onze geesten weer komt opladen. Inspireren en motiveren is de boodschap. We hebben ze allemaal al gehad: de neuro-linguïstische programmeurs, de entertainers, de leading successful people, de one minute managers, de situationalleadershipers, de adepten van de lerende organisatie, de emotionele intelligentia, de vuurlopers, de laterale denkers, de mindmappers, de oelewappers enzovoort. Al wat naam en faam heeft op de markt van professioneel welzijn en geluk is bij ons gepasseerd. In alle geuren, kleuren en vormen hebben we mogen proeven, in een luxueuze entourage, van de wijsheden van deze verlichte geesten met hun dwaallichtjes.

Het wordt ieder jaar moeilijker voor Jan om een origineel thema, of een originele spreker te vinden. We zijn er een beetje blasé van geworden, we prikken zo door deze luchtbellen, en we slepen ons dan ook naar dit jaarlijkse Sint-Niklaasritueel met steeds langer wordende tanden. Het vermoeiendste eraan is wel het enthousiasme te blijven veinzen dat Jan steeds van ons verwacht. En de beate dankbaarheid. Het is een curieus schaduwtafereel: iedereen doet het tegen zijn zin, ziet er het nut niet van in, want er ligt zoveel werk te wachten, en toch stralen we vrijheid blijheid uit om onze baas terwille te zijn. Die staat voortdurend te blinken en te glanzen van zijn eigen generositeit en welwillendheid.

Dit jaar heeft hij zichzelf overtroffen. Hij heeft ergens een heel straffe gast gevonden die een dondersessie over de drie F'en belooft te houden. 'Jullie rotzooien maar wat aan. Integratie, implementatie en coördinatiediensten bieden jullie dus aan. Alles en niks. Al wat niet te zwaar of te heet is proberen jullie weg te slepen bij een klant. Die klant is niet belangrijk. Metro is belangrijk. Jullie zwelgen van zelfgenoegzaamheid. Zie dat hier eens zitten: de Valentinokostuums, de Zegnahemden, de Hermèsdassen, de Versacekousen, de Verbanoschoenen, de Mont Blancvulpennen. De parking staat hier vol met peperdure auto's. En jullie vinden dat je nog niet voldoende betaald wordt. En dat je je klanten nog meer kan uitzuigen.'

Er volgt geroezemoes in de zaal. Je ziet Piet denken dat hij zich niet naar hier gesleept heeft om zich door een verwaande kwast te laten beledigen. Albert speelt het OID-syndroom: Oost-Indisch Doof. Jacques geniet ervan, en Jan weet niet goed of hij er goed aan deed deze man uit te nodigen.

'Jullie doen mij denken aan de nadagen van het Romeinse Rijk. Terwijl de barbaren aan de poorten van de stad staan te dringen, houden jullie slemppartijen en gaan ten onder aan decadentie. Jullie denken dat jullie het goed doen. Twee schitterende kwartalen, vier procent meer winst dan de opgelegde 14 procent, een stevige omzetgroei. Awel, dat stelt allemaal niks voor. Want je zit op een vulkaan, jullie zitten op drijfzand. Je kan elk moment door de mand vallen. Je klanten gaan zo door de concurrentie overvallen en ingenomen worden.'

De gêne wordt voelbaar in de zaal. We beginnen te begrijpen waar die vent naartoe wil. En hij heeft misschien niet eens ongelijk. Iedereen begint ongemakkelijk over zijn stoel te schuiven. 'Wat is er fout met jullie? Jullie hebben de FFF- strategie fout begrepen. FFF betekent Focus, Focus en nog eens Focus: focus op je klant, focus op de waarde die je moet leveren, en focus op de verbetering van je werkprocessen. Wat hebben jullie gemaakt van de FFF- strategie: find,fuck and forget. Dat is wat jullie met klanten doen. En dat wordt jullie ondergang. Ik heb gesproken. Jullie bekijken het maar.'

Een heel lange stilte valt. Niemand die iets durft te zeggen, of maar durft te bewegen. Plots horen we Jacques Bernaerts tegen een tafelgenoot mompelen, op gedempte toon maar voldoende luid dat iedereen hem kan horen: 'Wijze woorden van een wijze man. Zo een pertinente speech heb ik nog nooit gehoord.'