U bent niet competent, mijnheer de manager

‘Dus, Danny, ik geef je een redelijk positieve evaluatie. Een drie. Je resultaten zijn behoorlijk, je hebt een goede vermelding voor klantgerichtheid, je productiviteit zit binnen de goede middelmaat. Je geeft voldoende blijk van vernieuwing en creativiteit. Duidelijk te verbeteren zijn de inzet voor kwaliteit, het teamwork en de attitude tegenover het management. Ik stel voor dat je een training ... '

Albert Kempeneers, de manager van Danny Wildiers, wiens jaarlijkse evaluatiegesprek hier plaatsvindt, kan zijn zin niet afmaken. Danny is rood aangelopen van ingehouden woede, en is nu opgestaan. Hij wendt zich tot mij en roept: 'Hij kan dat niet maken, Paul. Ik had het je gezegd, deze vent is niet competent om mij te beoordelen. Ik aanvaard deze evaluatie niet. Ik ben niet middelmatig.'

Ik had zoiets al verwacht, toen Danny mij was komen vragen om aanwezig te zijn op zijn evaluatiegesprek. Het is een zeldzaam toegepaste procedure bij Metro, maar als het wantrouwen tussen medewerker en manager groot is, dan is het wel eens aangewezen om een neutrale toeschouwer erbij te hebben. Ik vind het niet erg want ik geniet er heimelijk van om die onderhuidse spanningen te observeren, de nervositeit die een rechttoe rechtaan evaluatie met zich meebrengt. Voor een manager is het niet gemakkelijk om kritiek uit te brengen op mensen waar hij dag in dag uit mee samenwerkt, tenminste recht in hun gezicht is dat erg moeilijk. Achter hun rug zoveel als je maar wilt. Maar van aangezicht tot aangezicht!?

Hij zet zijn populariteit bij zijn mensen niet graag op het spel, en het is al vaker voorgekomen dat iemand omwille van een ongelukkig verlopen evaluatiegesprek Metro verlaten heeft. Evaluatiegesprekken zijn dus erg precair. Albert is er uitermate slecht in. Hij kan het bovendien niet laten om kleine afrekeningen met zijn medewerkers te beslechten in deze beoordelingsgesprekken. Het is duidelijk dat hij een hekel aan Danny heeft, aan zijn blitse arrogante manier van doen. Dit heb ik echter nog nooit meegemaakt. Een tweedejaars consultant die zijn manager op zo een manier aanvalt.

'Dit is niet eerlijk,' roept hij. 'Ik moet een vier of het maximum, een vijf hebben. Mijn prestaties zijn uitzonderlijk. Ik heb die deal bij Belgian Petroleum in de wacht gesleept, en ik heb de shit bij Interbeers proper opgekuist zodat de klant zijn vertrouwen in Metro opnieuw bevestigd heeft, en de CEO van BelTel heeft aan Jan Louage een brief geschreven om hem te bedanken dat hij mij op dat integratieproject gezet heeft. En nu gaat dit mislukt stukske managerke, deze omhooggevallen schoenenverkoper die door al de leden van zijn groep uitgelachen wordt, mij komen zeggen dat ik een probleem heb met kwaliteit, teamwork en attitude tegenover het management. Dat laatste, daar heeft hij gelijk in. Misprijzen heb ik ervoor, en Paul, nu zie je heel goed hoe dat komt. Wat heb je aan zo een schotelvod? Niks.'

Albert is lijkbleek geworden. Hij is helemaal uit zijn lood geslagen. Danny heeft dat door en maakt zich op om verder in te hakken op zijn baas en hem de genadeslag toe te brengen. De machtsbalans is omgeslagen, de geëvalueerde maakt het proces van zijn evaluator. Zijn bloeddorstigheid maakt hem echter roekeloos en blind voor de conventies van het spel. Hij is als een straatschoelje in Schaarbeek dat iemand overvallen heeft, doodgestoken, en uit puur plezier nog op het lijk staat na te trappen. Hier moet ingegrepen worden.

'Danny, ik ga je een ernstige verwittiging geven. Je zal die aangetekend thuis ontvangen. Dit is  ontoelaatbaar, onprofessioneel en onethisch gedrag.' Ik zeg dit zo neutraal en zo onverschillig mogelijk. Ik mag hier immers niet emotioneel in verstrikt raken. Ik ben in deze kamer de enige die de orde en het gezag nog kan herstellen. Deze woorden hebben het effect van een koude douche op onze jonge verongelijkte tafelspringer. Hij begrijpt dat hij veel te ver gegaan is. Er is maar een uitweg voor hem.

'Morgen heb je mijn ontslagbrief, Paul. Ik had trouwens al een voorstel van de concurrentie. En geef deze zielenpoot maar een opleiding in evaluatiegesprekken. Of nee, laat hem opnieuw schoenen verkopen.'

Hij probeert nog even zijn hooghartige pose vol te houden, draait zich dan om en verlaat de kamer. Albert is duidelijk de verliezer. Hij zit er uitgeteld bij. Met de moed der wanhoop tracht hij nog iets van zijn gezicht te redden. 'Bon, dat probleem heeft zichzelf opgelost,' zegt hij met een krampachtige glimlach.
En dan valt er een lange, ongemakkelijke stilte.