We werken ons kapot

Het is allemaal de fout van de regering,' roept Jacques Bernaerts, de personeelsdirecteur. 'Daar ben ik vet mee,' riposteert Piet de Vadder, de sales director. 'Ik herhaal: zolang de loonlasten in België niet dalen, zal de werkdruk maar toenemen.'

Jacques geeft zich niet gewonnen: 'Kijk naar ons filiaal in Nederland. Een oase van rust. Waarom? Omdat de loonkosten daar 13% lager liggen worden de mensen niet afgejakkerd. Men kan er rustig zijn werk doen, de mensen draaien op hun gemak hun 36-uurtje-factuurtje, en de productiviteit is dezelfde als hier, waar iedereen zijn vijftig à zestig uur per week doet.'

'Je moet nu ook niet overdrijven, Jacques,' brengt Jan Louage, de algemeen directeur in.' Niet iedereen doet zoveel uren. Bovendien, Belgen werken graag hard en klagen even graag dat ze te hard werken. Daarom is dat niet altijd efficiënt. Activiteit is niet hetzelfde als effectiviteit. Als iemand bij mij komt klagen over de werkdruk, vraag ik hem altijd: Heb je het druk of doe je druk. Kijk naar mij, zeg ik dan. Ik heb wellicht de zwaarste job in het ganse huis, maar ik ben de gelukkigste en de meest ontspannen man ter wereld. En weet je waarom: omdat ik mij met briljante mensen omringd heb.'

'En dan komen ze helemaal gedemotiveerd bij mij, wenen dat het management hen niet begrijpt,' zegt Jacques hatelijk. De maandelijkse directieraad heeft het probleem van de werkdruk op de agenda staan. Er is de laatste maanden een opmerkelijke toename van werkverlet wegens overspanning en burn out. Mensen die doorslaan omdat ze te hard werken, en geen evenwicht meer vinden. De werkdruk is inderdaad een probleem geworden, en wel in die mate dat het de productiviteit en de kwaliteit van het werk aantast. Om maar te zwijgen van de menselijke schade die er door aangericht wordt. Jacques dringt aan op drastische maatregelen. Jan echter weigert het probleem in te zien. Hij staat te ver af van de dagelijkse realiteit.

'Jan, je kan je ogen hier niet voor blijven sluiten. De ziekmeldingen zijn met 20% gestegen. Mensen lopen hier als lijken rond. Sabine de Hert is vorige week flauwgevallen, en we hebben een proces aan ons been omdat een van onze revisoren een foutief jaarverslag goedgekeurd heeft. De man was oververmoeid en heeft een aantal dingen over het hoofd gezien,' oppert Jacques wanhopig.

'De enige echte oplossing om die werkdruk te verminderen, is dat we de winstdoelstellingen van onze onderneming bijstellen. Dat zal niet gebeuren. De corporatie legt ons een winstverplichting van 14 procent op. Onze kosten stijgen en onze inkomsten zijn stabiel. We hebben meer omzet nodig om dat winstniveau te halen. We zullen dus nog harder moeten werken.' Jan zegt dit heel traag en afgemeten, zonder enige emotie. 'Waar gaat dit naartoe? Wanneer houdt dit op?' klaagt hij.

'Zolang de markteconomie bestaat, zal dit er niet beter op worden,' weet Piet de Vadder. 'Het is opvallend hoe verslavend dit werkritme is. Ik ken heel wat mensen die niet meer zonder dat helse ritme kunnen. Die worden depressief op zondag als ze thuiszitten en iets met hun familie moeten doen. Er is ook een macho kant aan. Stoefen hoeveel uren dat je doet. Heel mannelijk.'

'Het probleem zit voor een groot stuk tussen je oren, Jacques. Mensen zijn rekbaarder dan je denkt. En er zal altijd iemand klaarstaan om je werk over te nemen. Een jonge kracht is bovendien goedkoper dan een oude uitgebluste medewerker. De vraag is niet of je dit soort werkdruk aankan, maar of je dit soort van leven wil. Je doet mee of je doet niet mee. Daar ligt je vrijheid. Je hebt de mogelijkheid om je leven in handen te nemen. Je kan de hele boel vaarwel zeggen, en in Zuid-Frankrijk geiten gaan kweken. Het is het een of het ander. Als je beslist mee te draaien in ons bestel, dan is het voor het volle pond. Er is geen tussenweg. Ik heb meer respect voor mensen die Metro verlaten om iets anders te gaan doen, dan voor degenen die hier blijven om te janken en te klagen.'

Voilà. En daar kunnen we het dan weer mee doen. 'Volgende agendapunt. De nieuwe bepalingen van de hospitalisatieverzekering. '