België na Fortis ontwaakt brutaal; de nederlaag is totaal

'Dank U, Maurice Lippens,' schrijft Yves Desmet in De Morgen. En hij wordt daarin bijgetreden door Fred Chaffart ex-topman van de Generale Bank, die geen goed woord over heeft voor de Fortistop. "Die mensen zijn waarschijnlijk begonnen met zichzelf au sérieux te nemen. Toegegeven, ze hebben ongeluk gehad met de kredietcrisis. Maar het is onbegrijpelijk dat ze de financiering van ABN Amro niet rond hadden. Je kunt zo'n bank niet kopen als je niet weet dat je het kunt betalen.(...) Misleiding van de aandeelhouder, doelbewust verstrekken van verkeerde informatie, het nemen van onverantwoorde risico's: er zijn mensen die zich al voor minder voor een rechtbank hebben moeten verantwoorden."

Dat Fortis in tien dagen tijd ten grave is gedragen, is vooral de schuld van de leiding van het concern en het belabberde toezicht op wat die leiding met het geld van z'n aandeelhouders en cliënten uitrichtte, schrijft Frederik Delaplace in De Tijd. We mogen dan ook niet verwonderd zijn wanneer straks  groepen aandeelhouders naar de rechtbank stappen. ‘Het management en het bestuur van Fortis hebben de toekomst van de bankverzekeraar verkwanseld en zij zullen er zich ook voor moeten verantwoorden.'

Ook voor De Standaard is Maurice Lippens de kop van jut. Op de voorpagina publiceert de krant een cartoon met Lippens -in streepjeskostuum- op zijn rug liggende op de grond, zijn hart doorboord met een Franse vlag. Lippens' 'financiële centrum' Brussel ligt uitgeteld tussen Parijs en Den Haag, schrijft Karin De Ruyter in die krant, en er blijft van 'zijn' Fortis niets meer over. Maar dat is ook het werk van de Nederlandse minister van Financiën Wouter Bos. Die speelde het allesbehalve proper, maar wel slim. Door de bank te destabiliseren met onheuse uitspraken over ‘problemen in de boekhouding, die niet bekend waren toen Nederland vorig jaar de overname van ABN Amro goedkeurde' ontketende hij een raid op de bank:  in Nederland begonnen grote en kleine klanten massaal geld weg te halen bij Fortis. Er ontstond een nieuw liquiditeitsprobleem, dat Bos aangreep ‘om het Nederlandse stuk van Fortis tegen een spotprijs binnen te rijven.' Alsof dat niet genoeg was gooide Bos nog eens olie op het vuur door te stellen dat de 'vergiftigde' activiteiten allemaal in België waren achtergebleven. Het doodsvonnis van Fortis België was getekend.

België's grootste bank wordt in één week tijd opgepeuzeld door Nederland en Frankrijk, schrijft Martine Maelschalck in L'Echo. Na een aantal industriële reuzen in de energie-en staalcentra, verdwijnt nu ook 's lands grootste financiële instelling uit ons land. De spaarders komen goed uit deze saga, de beleggers eerder bekaaid . Maar volgens Yves Leterme moest zo worden gehandeld omdat de aandeelhouder een risico neemt en een spaarder niet. Dé kern van de zaak is echter de redding van ons economisch systeem. Dat daarvoor een prijs moest betaald worden is dan ook niet meer dan normaal.

Zelfs indien ons land de reddingsboei die BNP Paribas haar toewierp onmogelijk kon weigeren -de chaos dreigde echt- ontwaakt het land met een gevoel van bitterheid en woede, schrijft Vincent Slits in La Libre Belgique. De woede van de beleggers, maar vooral van het personeel van een bank die nog niet zo lang geleden werd beschouwd als een meer dan eerbare instelling. Dit débâcle zal diepe sporen nalaten op de Belgische economie. En ook het psychologisch impact van deze verkoop mag niet worden onderschat. En dat in een land dat vooral uitblinkt door een gebrek aan zelfvertrouwen.

‘Het was Wouter (Bos') week,' schrijft De Volkskrant.  Hij greep zijn kans en overklaste Balkenende als leider in duistere dagen. Die had een week van nét-niet-momenten. Zondag, bij de eerste poging Fortis te redden van de ondergang, was Balkenende de grote afwezige. Donderdag zat Balkenende bij president Sarkozy om te praten over een Europese reddingsoperatie - 's morgens nog trots gebracht als geniaal Nederlands plan, gaande de dag verschrompeld. Bos zelf gaf - bedoeld of onbedoeld - Balkenendes missie de genadeslag door tezelfdertijd in de Kamer over het reddingsplan uit te roepen: ‘Laten we hier geen heel debat voeren over iets wat nooit iets zal blijken te zijn, omdat al stuk geschoten is voor het iets is.'

‘De banken zijn gered, maar de Belgische nederlaag is totaal,' schrijft Frans Bogaard in het Algemeen Dagblad. ‘België ontwaakt vandaag zonder eigen Fortis bank. Na een weekend van zware onderhandelingen verkochten België en Luxemburg gisteravond ‘hun' Fortisbanken aan de Franse concurrent BNP Paribas.'