De huwelijksparadox: monogamie is moeilijker dan we toegeven

Monogamie is moeilijker dan we toegeven. Daarom hebben we nood aan een seksuele ethiek die rekening houdt met de realiteit, eerder dan met het romantische ideaal van het huwelijk. Dat zegt Dan Savage, de auteur van de in 1991 opgestarte 'Savage Love'-column die in de Verenigde Staten door een vijftigtal kranten wordt overgenomen. In die column gaat hij vaak tekeer tegen wat hij 'de Amerikaanse obsessie met strikte huwelijkstrouw' noemt.

Monogamie -eerder dan geluk of humor- als de belangrijkste aanwijzing van een succesvol huwelijk beschouwen, geeft mensen onrealistische verwachtingen over zichzelf en hun partners. Een denkwijze die meer families vernietigt dan ze er samenhoudt, zegt hij in de New York Times.
'Sommige mensen hebben nood aan meer dan één partner,' denkt hij. 'En net als sommigen voortdurend willen flirten, worden anderen graag vastgebonden en hebben nog anderen nood aan een biseksuele relatie. We kunnen onze drangen niet onderdrukken en we zouden er niet over moeten liegen tegenover onze partners.' In sommige huwelijken zal het eerlijk onder woorden brengen van verlangens affaires voorkomen; in andere relaties zal het uiten van die verlangens net tot een affaire leiden, maar met toestemming.' In beide gevallen is eerlijkheid de beste oplossing,' aldus Savage, die zelf homo is en zichzelf als 'een culturele katholiek' beschouwt.

Savage Love is vandaag niet langer een sekscolumn, maar eerder een relatiecolumn, waarin hij goede relaties tracht te doen overleven. Seksuele bevrediging is in dat proces een belangrijk onderdeel en een waar Savage de 3 G's aanbeveelt:' Good', 'Giving' en 'Game' of met andere woorden 'partners moeten in bed goed voor elkaar zijn, zich genereus opstellen en bereid zijn nieuwe dingen uit te proberen'. 'Indien partners hun verlangens niet binnen het huwelijk kunnen bevredigen kan het aangeraden worden om buiten het huwelijk naar die bevrediging te zoeken indien dat is wat nodig is om het huwelijk te doen functioneren.

Savage denkt dat monogamie voor de meeste koppels niet werkt en 'dat een meer realistische seksuele ethiek eerlijkheid, flexibiliteit en wanneer nodig vergevingsgezindheid de voorkeur zou moeten geven boven absolute monogamie.' Daarom volstaat het naar de geschiedenis te kijken. Van mannen werd nooit verwacht dat ze monogaam waren. Ze hadden concubines, maîtresses en toegang tot prostituées... maar de feministische revolutie zorgde ervoor dat -eerder dan aan vrouwen dezelfde 'stoomaflatende' mogelijkheden te bieden als degene die mannen hadden, we mannen dezelfde verstikkende regels oplegden die totdantoe enkel voor vrouwen waren voorbehouden geweest.

Verder zijn er geen regels die op elk huwelijk van toepassing moeten zijn. Mensen die op het punt staan die monogame belofte te gaan uitspreken doen er goed aan eens naar de verwoesting rondom hen te kijken -al die spaakgelopen monogame relaties (Schwarzenegger, Clinton, Weiner of wie er deze week ook op de cover van de roddelbladen staat)- en het er met hun partner over hebben wat er gebeuren zal mocht de ene de andere ontrouw worden. Om dan overeen te komen dat de waarde van de relatie altijd groter zal zijn dan één enkele component ervan -de seksuele exclusiviteit.

Niet-monogame huwelijken hebben altijd bestaan. In 2001 rapporteerde het Journal of Family Psychology dat 20 à 25% van alle gehuwden tijdens het huwelijk seks hebben met iemand anders dan hun wettelijke partner. Volgens Savage bewijzen deze cijfers enkel 'dat monogamie moeilijker is dan men ons heeft willen doen geloven. Indien je monogaam wil blijven en één persoon wil hebben die al het seksuele voor je belichaamt, dan moeten partners hoeren voor mekaar zijn en alles willen uitproberen.'

Maar het probleem is meestal dat een partner wil en de andere niet. Waarop de ene 'ja' zegt uit angst dat de andere hem verlaten zal. De waarheid achter deze stelling is dat mannen en vrouwen seks op een andere manier ervaren en zien. Komt daarbij dat seksueel advies makkelijker te geven is dan relationeel advies. Een seksuele behoefte bevredigen gaat makkelijker dan een gat in je hart dichten. Als gevolg daarvan gaan relaties die goed waren onderuit omdat een van de partners een affaire had die -op het seksuele na- erg weinig betekenis had.

De Amerikaanse sociologe Judith Stacey schrijft in haar boek 'Unhitched' dat mannen sowieso minder monogaam zijn omdat ze ... wel gewoon mannen zijn, die emotionele en fysieke intimiteit makkelijker van elkaar kunnen scheiden. 'Monogamie is onnatuurlijk en niet-monogamie is onnatuurlijk. Variatie is natuurlijk,' zegt ze. 'Monogamie opdringen als een superieure standaard voor alle relaties heeft dan ook weinig zin. Koppels moeten voor henzelf beslissen hoe ze door het leven kunnen gaan en wat ze binnen hun relatie wel en niet zullen accepteren.'

Savage tenslotte gelooft niet dat mensen binnen miserabele huwelijken moeten leven. De meeste affaires zijn in vergelijking met andere zaken redelijk onschuldig en, net als financiële problemen en gezondheidsproblemen, zijn het zaken die koppels kunnen overleven.