De ontmanteling van Fortis: vooral Nederland lacht

‘De financiële wereld is ervan overtuigd geweest dat de luchtbel nooit zou barsten, dat door het genoeg spreiden van onwaarschijnlijke risico's die risico's blijkbaar ook zouden verdwijnen. Zo hebben ze rustig voortgebouwd aan een kredietbubbel die tot vijfmaal groter zou zijn dan alle goederen en diensten die jaarlijks op de hele wereld worden geproduceerd,' schrijft Yves Desmet in De Morgen. Het wordt dan ook hoog tijd voor een diepgaand onderzoek naar wat er fout is gelopen en wie welke verantwoordelijkheden draagt. Want in dat klimaat nam een bank als Fortis zoveel risico's dat ze vandaag alleen nog overeind blijft dankzij de massale interventie van de overheid. Dergelijk gedrag hoort thuis in de casino's van Las Vegas, 'en dan met eigen geld, eerder dan met de spaartegoeden waarvoor mensen hun hele leven hebben gewerkt.'

Wat Yves Leterme ook moge beweren, ‘de uiteindelijke prijs die Nederland bereid is te betalen voor de som van Fortis Bank Nederland, Amev en ABN AMRO, is ronduit stuitend,' schrijft Frederick Delaplace in De Tijd. Die bradeerprijs van € 16,8 miljard geeft enkel aan dat Fortis en ABN AMRO in nog veel slechtere papieren zaten dan we dachten, of dat de Nederlanders de voorbije dagen veel beter blufpoker gespeeld hebben dan de Belgen. Het ontwaken zal pijn doen, 'want de hele portefeuille vergiftigde kredieten is in België achtergebleven. Als de kredietmarkt de komende maanden niet herstelt komen er dus nog meer nieuwe kapitaalinjecties, of zelfs een volledige nationalisering.'

‘Deze crisis -die volgt onmiddellijk op de 15 maanden lang durende schertsvertoning waarop de politieke klasse ons heeft getrakteerd, is het volgende drama voor het imago van dit land,' schrijft Martine Maelschalck in zusterkrant L'Echo (betaalde toegang). Dexia is voortaan gewoon een Franse bank en Nederland haalt Fortis en ABN Amro binnen voor een bradeerprijs die je normaal enkel in de laatste dagen van de solden kan aantreffen. En dat allemaal omdat een van de stichters van Fortis, Maurice Lippens, zijn droom wou realiseren. Hij wilde van België het beslissingscentrum maken van een bank die haar plaats had op het wereldtoneel.

‘We verliezen op twee fronten: in Dexia zitten de Fransen nu gebeiteld en bij de Nederlanders is het feest omdat een deel van Fortis en ABN Amro weer oranje kleuren. Nu mag het Elysée een Franse CEO benoemen bij Dexia en gaan de Hollanders met de lekkere, want meest rendabele brokken in Fortis, lopen,' schrijft Isabel Albers in De Standaard (betaalde toegang). Maar toch was er voor ons land ook goed nieuws. Stel u voor dat de kartelbreuk vorige week had geleid tot het ontslag van de premier. Was Leterme enkele partijgenoten gevolgd die hem vroegen om toch N-VA te volgen en ontslag te nemen, ‘kon ons financieel systeem nu helemaal aan diggelen liggen. Met een regering in Lopende Zaken waren zulke miljardeningrepen gewoonweg onmogelijk geweest.'

‘De Belgen blijven met een uitgeklede holding zitten. Goed gekapitaliseerd sinds gisteren, dat wel, maar het is nou niet het bedrijf waar de Belgen met zorg jaren aan hebben gebouwd', schrijft NRC Handelsblad. ‘Aan Belgische zijde wordt het verlies van het kroonjuweel anders omschreven. Een onderhandelaar zegt dat Fortis-topman Filip Dierckx „er absoluut ten volle voorstander van was dat de integratie van ABN Amro werd afgeblazen". België wilde van die molensteen af, aldus Leterme.

‘ABN Amro is een gezonde, winstgevende bank, die nauwelijks is geraakt door de kredietcrisis. De Nederlandse verzekeringstak draait uitstekend. Als er al problemen zouden zijn, liggen die bij Fortis Bank', schrijft Erik Van der Struijs in het Algemeen Dagblad. ‘Maar dat is in Nederland een relatief kleine speler. In feite heeft Bos een mooiste lading in de reddingboten gezet en een zak geld achtergelaten op het moederschip. De kapitein daarvan - de Belgische regering - moet maar hopen dat het genoeg is om de gaten te dichten.'

‘Fortis ging prat op zijn internationaal karakter,' schrrijft Stefaan Michielsen in De Tijd (betaalde toegang). ‘Het had een raad van bestuur bestaande uit personaliteiten van verschillende landen, van Canada over India tot China en Engels was er de voertaal.' Maar de top van dat bedrijf liet zich leiden door zijn megalomane trekjes. Wat een verschil met de bank van hier -KBC-, waar gewoon Nederlands wordt gesproken en waar strijd met de regels van deugdelijk bestuur 25 leden de Raad van Bestuur bevolken. ‘Toch is KBC in ons land de bank die de financiële storm tot dusver het best heeft doorstaan, ook al kan de bank niet rekenen op ‘het overheidsmanna dat gul over haar concurrenten Fortis en Dexia is uitgestrooid. Wie stout is krijgt lekkers, wie braaf is niet.'