Een land besturen

Je moet Madame Blanche niet zijn, om te weten dat verkiezingen eraan komen (zeker in 2006 en 2007) en hoe zij zullen verlopen. “Zonder incidenten.” Dit was decennia het enige nieuwsfeit. Wat kon de media nog meer zeggen? Eén oogopslag op de uitslagen in de maandagkrant en de burger bladerde door tot bij het regionaal nieuws en de sport.

Wat verander(d)en verkiezingen aan zijn welstand? Een verkiezing is als een thermometer die je in je kont steekt. Zij geeft de temperatuur aan. Dit is alles. Het land verandert van kant zoals een zieke zich keert in zijn bed om een koelere plek te vinden op zijn kussen. Hierdoor geneest hij echter niet. Verkiezingen zijn een farce, een vaudeville, een voorval dat voor enige afwisseling zorgt en alleen belangrijk is voor de politci. Politiek is hun broodwinning. Een vuurtje stoken en het zelf dood pissen om een uitslaande brand te voorkomen. Dit zijn bij ons verkiezingen. Geen enkele regering is echter bij machte om een vuur te doven dat ze zelf niet heeft aangelegd. Bij een onverwachte vuurhaard staat zij bouche bée.

Om een land te besturen is er meer nodig dan schouderklopjes uit te delen en moppen te tappen, markten af te schuimen en kinderen te aaien of op de arm te nemen, evenmin heeft het land een boodschap aan ondergedoken dossiervreters. De politiek moet haar oor te luisteren leggen, luisteren naar de mensen, ook al kunnen zij zich niet fatsoenlijk uiten. Bij opportuniteiten valse familiariteiten uitkramen en zich dan weer opsluiten in zijn ivoren toren van onkreukbaarheid, is bullshit.

Politici bakken er al sedert decennia niet veel van. Hoe kon het zo ver komen? Het land laat zich nochtans op tijd en stond horen. Stakingen, betogingen, significante resultaten van enquêtes vallen in dovenmansoren. Zij die regeren vallen van hun sokkel, zij die zullen regeren klimmen even hoog om het rumoer niet te horen. De verliezers wijzen met een beschuldigende vinger naar hun omgeving. Hun nederlaag schuiven zij in de schoenen van de kiezers. Het nieuwe kabinet blijft wat het oude was: een paravent voor de minister om zelf niet te moeten zien, horen of voelen, of aangeraakt worden. Dit is alles.

De opeenvolgende regeringen stelden zich zelfgenoegzaarn op. Zelfgenoegzaam maar niet wijs. Van enig gezond verstand gaven zij weinig blijk. Het volk heeft een stem. Wat willen de kiezers nog meer? Politici luisterden niet. Zo begaan zijn zij met hun carrière. Zij houden in onze moderne tijd geen rekening met het commentaar van mondige burgers, van schrijvers en journalisten. Om de polsslag van een samenleving te voelen, zijn columns en standpunten van hoofdredacteurs vaak veel nuttiger dan (geleerde) rapporten.

Van geen (electoraal) kwaad bewust blijven zij aanmodderen. De waarheid dringt te laat tot de regering door, te laat om het tij te doen keren. Zij houdt geen rekening met ongunstige peilingen. Die laatste zijn toch nooit relevant geweest in het verleden. Malcontenten zijn er altijd geweest. Soms kon de oppositie dit in haar voordeel ombuigen. In een democratisch land betaalt het volk echter altijd de rekening voor de vergissingen van de politici.

Democratie bestaat hierin dat politieke beslissingen worden goedgekeurd door mensen zoals jij en ik die doorgaans hun eigen huishouden niet kunnen beredderen. Wij zijn niet bekwaam om een fatsoenlijk oordeel te vormen over de gevoerde of te voeren politiek. De mens is veel gevoeliger aan de manier waarop hij wordt bestuurd dan aan de getroffen technische maatregelen die hij maar voor de helft begrijpt. Hoe stemt de burger? Volgens zijn humeur. Of hij luistert naar mensen die het goed kunnen uitleggen of naar familie en goede vrienden. Hij stemt zonder veel oordeel. Bovendien: juist wanneer hij gaat nadenken, kan hij er geen touw meer aan vastknopen. Onze politici, op deze wijze gekozen, maken zich wijs dat ze een aantal aanhangers tellen en de kiezers zelf hebben een gerust geweten.

Na nieuwe verkiezingen begint de nieuwe regering elke keer poker te spelen terwijl het land behoefte heeft aan mensen die kunnen schaken. Zij blijft de voorkeur geven aan technische intelligentie en administratieve knowhow boven bestuurskundigheid, omdat zij bang als de dood is voor talent. (Lees morgen van dezelfde auteur: 'Politiek à la politicienne')
Share
STIJGERS & DALERS BEL20