Hoe Amerika haar ambassadeurs benoemt

Later in de lente zal president Barack Obama starten met het vervangen van de ongeveer 170 Amerikaanse ambassadeurs in de wereld. Verwacht wordt dat een aantal zwarten zullen worden aangeduid. Een ambassadeurspost is meestal een beloning voor de (financiële) steun die potentiële kandidaten tijdens de verkiezingscampagne aan de zittende president toezegden.

Toch zal Obama meer dan waarschijnlijk niet tussenkomen in het gebruik om zowat 70% van deze posten toe te wijzen aan professionele diplomaten die door het Staatsdepartement worden geselecteerd.

De overige 40 ambassadeursposten worden meestal toegewezen in bevriende hoofdsteden met een hoge levenskwaliteit. Grootmachten krijgen vaak grote namen op bezoek, als teken dat in Washington met hen rekening wordt gehouden. Vice-president Walter Mondale belandde op die manier in Tokyo, net als de Spreker van het Huis van Afgevaardigden Thomas Foley. Parijs was dan weer voorbehouden aan een paar ‘capitains of industry'. Zo verhuisden IBM-voorzitter Arthur Watson en de investeringsbankier Felix Rohatyn voor jaren naar de lichtstad.

Minder prestigieuze, maar gegeerde benoemingen betreffen meestal nabijgelegen eilanden met een tropische levensstijl, die gunstige vliegtuigverbindingen hebben met het thuisland. Zo schonk George W. Bush in 2004 de ambassadeurspost in Barbados aan Mary Kramer, senator in Iowa, die hem steunde van in zijn beginjaren, maar geen enkele internationale ervaring kon voorleggen.

Maar er is meer. ‘Wie geen geld heeft, moet er niet eens aan beginnen,' aldus Terry Shumaker, een advocaat uit New Hampshire die Bill Clinton's ambassadeur in Trinidad en Tobago was. Die beschikte over een jaarlijks entertainmentbudget van amper € 15.000, waarvan hij het feest ter gelegenheid van de nationale feestdag op 4 juli moest betalen. Een onmogelijke zaak. Het spenderen van Amerikaans belastinggeld wordt traditiegetrouw via geheimzinnige regels sterk beperkt. Visitekaartjes, of extraatjes voor zijn personeel betaalde Shumaker gewoon uit eigen zak.

Eén land zal waarschijnlijk een diplomaat vervangen zien worden door een ‘Obama-man' en dat is Indonesië. Een land, waar Obama zelf een deel van zijn kindertijd doorbracht en dat vandaag een strategische rol speelt in de moslimwereld.