Hoe de vrienden van de vrienden van uw vrienden bepalen wie u bent

Waarom doet u wat u doet? Omdat u daarvoor kiest, is wat u graag denkt, maar volgens Nicholas Christakis, professor sociologie aan de universiteit van Harvard en diens collega James Fowler, professor in de politieke wetenschappen aan de universiteit van California, strookt dat niet met de waarheid. In hun boek ‘Connected, The Surprising Power of Our Social Networks and How they Shape Our Lives' leggen ze uit hoe we beïnvloed, gevormd en gedefiniëerd worden door onze omgeving en de sociale netwerken waartoe we behoren (en waartoe we niet behoren) in alle verschillende facetten van ons leven.  Zij denken dat het menselijk gedrag ontleden enkel nut heeft wanneer we begrijpen hoe we met elkaar verbonden zijn. En rationaliteit speelt daarbij een marginale rol: welkom in de wereld van de netwerken.

Volgens beide auteurs kan alles -van hoe rijk we zijn tot de kleren die we dragen- verklaard worden door onze positie binnen onze sociale netwerken.

Iedereen heeft al gehoord van de ‘Six degrees of separation' (letterlijk "zes niveaus van scheiding"): een theorie die stelt dat iedereen op onze planeet, via een netwerk met maximaal vijf tussenschakels, met elkaar verbonden is. Het concept is gebaseerd op het idee dat het aantal kenniskringen exponentieel toeneemt met het aantal schakels in de netwerkketen.

De auteurs lanceren nu een nieuwe theorie: die van "drie niveaus van invloed": onze vrienden, hun vrienden en de vrienden van hun vrienden. Die drie niveaus verklaren zowat alles wat we doen (en laten).

Een van de meest controversiële theorieën is dat zwaarlijvigheid besmettelijk is. Mensen die we zelfs nooit hebben ontmoet hebben meer invloed over hoe dik (of dun) we worden door de sociaal aanvaardbare consumptieniveaus te wijzigen. Door groepen vrienden te analyseren, tonen beide auteurs aan dat wanneer een persoon dik wordt, de kansen dat een gemeenschappelijke vriend ook dik wordt verdriedubbelen. Zwaarlijvigheid wordt dan plots acceptabeler binnen een bepaalde vriendenkring. Wie slank wil blijven hangt dus best niet te veel rond met mensen die de ganse dag cake eten.

Ook andere theorieën klinken bekend in de oren: hoe seksueel overdraagbare ziektes worden verspreid; clusters van zelfmoorden onder jongvolwassenen en waarom mensen (al dan) niet gaan stemmen. Veel is al geschreven over hoe het huwelijk de levensverwachting verhoogt en het ‘gebroken hart'-effect van koppels die snel na elkaar overlijden.

Netwerken als Facebook en anderen hebben dan weer minder invloed op ons gedrag dan fysieke netwerken. Daar is een eenvoudige verklaring voor: wie veel vrienden heeft, voegt die dus meestal toe vanuit contacten die passief worden gegenereerd eerder dan dat die nieuwe ‘vrienden' aan het ‘core'-netwerk van echte ‘vrienden' worden toegevoegd.

Zelfs indien de macht van een netwerk angstaanjagend lijkt is er nog hoop. Je bent misschien niet in controle, maar wat je zelf doet is belangrijk. Wees aardig tegen anderen, zorg dat je een paar kilo's afvalt en ga stemmen: de wereld zal veranderen.