Hoe lang kan een mens overleven op enkel... bier?

Een 46-jarige Amerikaan beëindigde vorige zondag een 46-dagen durende vastenperiode waarin hij enkel bier en water tot zich nam. Hij deed daarmee wat Pauliaanse monikken uit Munchen hem eeuwenlang hadden voorgedaan. Maar hoe lang kan een mens overleven op bier en water? Een paar maanden waarschijnlijk vooraleer de gevolgen van scheurbuik en het gebrek aan proteïnen zich echt zouden doen voelen.

Wie enkel op bier zou proberen te overleven - en aan water zou verzaken-, zou geen lang leven beschoren zijn. Men zou na enkele dagen, weken misschien, sterven ten gevolge van deshydratatie,  voornamelijk afhangend van de hoeveelheid en het alcoholgehalte van het bier. Hoewel er volop water in bier zit, zou het diuretische effect van alcohol uiteindelijk ook tot deshydratatie leiden (Een diureticum is een middel dat de uitscheiding van water door de nieren bevordert).

Scheurbuik (de benaming voor een ziekte ten gevolge van een langdurig vitamine-C tekort zoals dat in vroeger eeuwen op zeilschepen op de grote vaart veel voorkwam) zou een wat ironische doodsoorzaak zijn voor een bierdrinker, omdat bier lang als een goede preventie tegen de ziekte werd beschouwd.

In de 18de eeuw gaven dokters hun patiënten bier tegen de koorts, de tandvleesontstekingen en de wonden die door scheurbuik werden veroorzaakt. De legendarische ontdekkingsreiziger James Cook zwoer bij bier en beval zijn bemanning er dagelijks ruim 4 liter van te drinken. Maar omdat bier grote scheurbuikuitbraken niet kon voorkomen werd uiteindelijk ingezien dat het allesbehalve een remedie tegen de ziekte was. In 1795 schakelde de Britse marine dan over op citroensap.

Een gemiddeld biertje bevat nul tot 30 milligram vitamine C, naargelang het brouwsel. Maar alcohol zorgt ervoor dat die vitamine C bij het urineren sneller wordt afgescheiden dan gewoonlijk. In 1920 testten Britse onderzoekers de effecten van een bierdiëet op 2 ezels. Elk van de dieren kreeg dagelijks 200 milliliter Indisch bier toegediend, samen met ander voedsel dat geen vitamine C bevatte. Duidelijke symptomen van scheurbuik vertoonden zich na 37 dagen bij een en na 57 dagen bij het andere dier.

Naast vitamine C, is bier opmerkelijk arm aan vitamines A, D, E en K, evenals aan thiamine, proteïne en vet. Indien niet eerst scheurbuik wordt vastgesteld zou het gebrek aan thiamine snel tot de dodelijke ziekte beriberi leiden. Dat is een aandoening die wordt veroorzaakt door een tekort aan vitamine B1 (thiamine), waarbij één vorm het hart- en vaatstelsel aantast en een andere vorm zich manifesteert met neurologische symptomen.

Onbehandeld leidt beriberi tot hartproblemen. Ook een gebrek aan proteïnen houdt een belangrijk risico in met potentiële gevolgen als spierverlies en bloedarmoede. Om de gewenste dagelijkse hoeveelheid proteïnen op te nemen met enkel het drinken van bier moet zo'n 15 liter per dag worden soldaat gemaakt.