Hoe minder we weten, hoe beter onze beslissingen

In 2005 schreef Malcolm Gladwell het boek ‘Blink’, waarin hij stelde dat  de beslissingen die we nemen zonder er teveel over na te denken vaak ook de beste zijn. Het boek analyseert wat er allemaal achter de “gesloten deur” van het onderbewustzijn gebeurt in die split-seconde die we vaak gebruiken om beslissingen te nemen.

De Duitse psycholoog Gerd Gigerenzer ondersteunt nu die theorie aan de hand van een ander boek, dat de titel ‘Gut feelings’ meekreeg. Hij beschrijft hierin het brein als een efficiënte beslissingsnemingsmachine; een ‘zich aanpassende gereedschapskist’ vol trucs, die we met vaardigheid weten uit te kiezen, meestal zonder dat we ons daarvan bewust zijn.

De paradox die daaruit ontstaat is opmerkelijk: volgens Gigerenzer is het –althans wat het nemen van beslissingen betreft- vaak beter niet teveel over een onderwerp te weten, eerder dan je er uitgebreid over te informeren.

Gigerenzer vroeg Amerikaanse en Duitse studenten om de twee grootste Amerikaanse steden aan te duiden in de combinaties San Diego – San Antonio en Detroit - Milwaukee. De meeste Amerikanen gaven foute antwoorden; de Duitsers daarentegen hadden het bijna allemaal bij het rechte eind. Ze wezen terecht San Diego en Detroit aan, vaak omdat ze nog nooit van Milwaukee en San Antonio hadden gehoord. Ze vertrouwden erop dat de steden die ze kenden de grootste zouden zijn.

Over teveel expertise beschikken, werkt dus vaak contraproductief. Wie de beurskoersen becommentariëert vertelt graag verhaaltjes over hoe het er in het recente verleden aan toeging. Maar wanneer ze de toekomstige evolutie van een aandeel moeten voorspellen zijn de  invloeden uit het verleden nog amper van tel. Een voorspellend beursmodel dat rekening houdt met alle factoren uit het verleden kan makkelijk onderuit worden gehaald door een model dat enkel op de belangrijkste elementen vertrouwt.

In een ander experiment werd aan 100 voetgangers gevraagd welke van 50 beursaandelen ze herkenden. De combinatie van aandelen die hieruit werd samengesteld scoorde 88% hoger dan een door kenners zorgvuldig geselecteerde aandelenportefeuille. ‘Wie teveel kennis heeft, krijgt het moeilijker om te onderscheiden wat belangrijk is en wat niet,” aldus Gigerenzer.

Is je beoordelingsvermogen nog niet geïntoxiceerd door overvloedige kennis, verspil dan ook geen tijd aan het opzoeken van bijkomende informatie. Vraag experten om briefings van maximaal 2 minuten of de 3 belangrijkste punten. Vraag hen geen advies, vraag hen eerder wat ze in jouw plaats zouden doen. Ervaringsdeskundigen hebben de hatelijke gewoonte om zichzelf in te dekken door je alles te vertellen wat ze weten en je ook aan te bevelen om nog meer informatie op te zoeken.

Toen Gigerenzer een oogarts consulteerde omtrent het probleem van zijn blinde moeder, legde de man hem de verschillende mogelijkheden voor. De oftalmoloog toonde zich erg enthousiast over een experimentele behandeling. Maar toen Gigerenzer vroeg wat hij zijn moeder zou aanbevelen te doen, zei de man: ‘Niets, helemaal niets.’

[Bron: Intelligent Life]