Iedereen meer inkomen. Wie betaalt?

Daarnaast willen de vakbonden brugpensioen op 58 houden. De werkende gezinnen willen graag het ouderschapsverlof behouden en mogelijk uitbreiden, de gehandicapten willen een hogere uitkering, de zorgsector meer loon en de leefloontrekkers moeten boven de armoedegrens komen.

Zelden wordt de vraag gesteld wie dat allemaal moet betalen. Het lijkt onwaarschijnlijk dat acht uur per dag, 200 dagen per jaar volstaan om zich vanaf zijn prepensioen laten bedienen.

Alhoewel, nu lukt dat toch min of meer, ondanks een grote verspilling in overheidsadministratie. Maar de levensverwachting is nog geen 95. Dat komt omdat voor de productie van landbouw- en andere producten, machines, robots en computers in onze plaats werken. Voor vele diensten echter, zoals thuis poetsen, een lekkende kraan herstellen of psychologische hulp, is dat geen optie.

Ook al is er nog een grote weg af te leggen voor automatisering in diensten, als wij willen dat anderen dingen voor ons doen, is het ook logisch dat wij gedurende ons leven evenveel voor anderen doen. Door het afnemend belang van landbouw en industriële productie in de economie wordt het "ruilen met elkaar" steeds belangrijker.

Een hoog inkomen voor gepensioneerden betekent niets anders dan dat zij met het geld dat ze krijgen veel diensten kunnen kopen. Als we wensen dat gepensioneerden een hoog inkomen hebben, dan moeten we er vooral voor zorgen, dat de diensten die zij nodig hebben, goedkoop zijn.

Daar ligt een enorme opportuniteit. Want veel mensen die zulke diensten zouden kunnen leveren, mogen dat vandaag niet doen. Werklozen, bruggepensioneerden en jong-gepensioneerden zetten hun uitkering op het spel als ze prestaties leveren. Ze stellen zich bijgevolg resoluut op als "ontvanger" van diensten.

Indien we later de pensioenen willen betalen, komt het er op neer dat de arbeidsmarkt goedkoop diensten moet aanbieden. Vandaag is dat niet zo. PWA en dienstenchecks zijn stappen in die richting. Deze systemen moeten worden uitgebreid en administratief vereenvoudigd, zodat de potentiële dienstverleners op de arbeidsmarkt komen. Dan worden diensten goedkoop en kunnen de mensen met hun pensioen voldoende diensten kopen.