Waarom is het zo moeilijk om voor- en achternamen te onthouden?

Wie moeilijk namen onthoudt hoeft weinig te vrezen. Hij is niet alleen. In een experiment kregen de deelnemers een reeks valse namen en biografieën te bestuderen. Daarna werden ze ondervraagd om te kijken wat ze hadden onthouden. Wat bleek? Het onthouden van voor-en achternamen was met afstand het onderdeel waarop het slechtst werd gescoord.

1. Het werk dat de protagonisten in de biografie deden werd door 69% van de respondenten onthouden.
2. Hun hobby’s had 68% juist.
3. De stad waar de protagonist woonde werd door 62% correct vermeld.
4. Slechts 31% herinnerde zich de voornaam van de persoon waarover ze hadden gelezen.
5. 30% wist ook de achternaam correct weer te geven.

Verschillende wetenschappers hebben onderzocht hoe het komt dat we het zo moeilijk hebben om persoonsnamen te onthouden. En aan theorieën ontbreekt het niet. Een theorie is dat velen onder ons dezelfde naam hebben. Namen als ‘Patrick’, ‘Jan’ en 'Marc' aan de ene kant en achternamen als ‘Maes’, ‘Peeters’ en 'Van Damme’ aan de andere kant maken het moeilijk om namen te onthouden. Andere theorieën geven aan dat het makkelijker is om ongewone namen te onthouden, maar echte duidelijkheid daarover is er niet.

De in de wetenschap meest aanvaarde uitleg is dat namen veelal willekeurig en betekenisloos zijn. Ze zeggen niets over onze persoonlijkheid, noch over ons uiterlijk of wie we zijn. Soms geven ze een ruwe indicatie van onze leeftijd, onze ethniciteit en onze sociale afkomst, meer niet. Maar mocht iemand bijvoorbeeld 'zwarte panter' heten en daadwerkelijk ook op een zwarte panter lijken, dan zou het veel makkelijker zijn om persoonsnamen te onthouden.

We herinneren ons bijvoorbeeld makkelijker dat iemand schoenmaker van beroep is dan dat iemands achternaam Schoenmaeckers is. Namen worden dus als betekenisloos ervaren, zelfs indien ze betekenis hebben. En dat komt omdat we meestal geen link waarnemen tussen hoe iemand heet en wat hij doet. David Jansen kan net zo goed een seriemoordenaar als een verzekeringsmakelaar zijn. Toch kijken we nog altijd raar op wanneer we mensen ontmoeten die 'Pastoors' heten en uiteindelijk ook de mis opdragen.

De beste manier om iemands achternaam te onthouden is door op een of andere manier een link te maken die makkelijk te onthouden is. Link de naam van die persoon aan een specifiek aspect van hoe de persoon eruit ziet of wat hij doet. Luc Appermont was een bekend Vlaams televisiepresentator, dus zijn 'mond mocht niet haperen'. Iemand die fors gebouwd is en Ben heet, wordt zo 'Big Ben'. Net daarom worden bijnamen makkelijker onthouden dan echte namen. Ze hebben namelijk wel een betekenis.

Lees hier 6 tips om beter namen te onthouden.