Wat brengt de toekomst voor George W. Bush?

De meeste politieke carrières eindigen in mineur, maar weinigen ondergaan de vernedering die de 43^ste president van de VS, George Walker Bush, afgelopen week te beurt viel. Een historisch lage approval rate (amper 23% van de Amerikanen kon zich vinden in het eindwerk van de uittredende president; ter vergelijking: Clinton verliet het Witte Huis met een approval rate van 61%) en het gewicht van het globale misprijzen op zijn schouders waren het lot van de man die in 2000 in dubieuze omstandigheden door het Supreme Court het presidentschap kreeg toegewezen.

Wat staat Bush nog te wachten, nu zijn ambtstermijn er op zit? Hoe verging het zijn voorgangers? Krijgt een voormalig president nog een loon uitbetaald? Vragen die afgelopen dagen vaak werden gesteld.

De eerste die begreep dat wie zijn naamkaartje van de titel ‘ex-President of the USA' kon voorzien, goud kon verdienen, was Gerald Ford. Kort nadat hij in 1977 het Witte Huis verliet huurde hij een agent in, stapte in het lezingencircuit en nam zitting in de raad van bestuur van meer dan 20 bedrijven. Midden tachtiger jaren bracht hem dat jaarlijks een kleine 1,7 miljoen dollar op. Plots was het ex-presidenstchap ‘big business'. Ook Ronald Reagan (2 miljoen dollar) en George H.W. Bush (4 miljoen dollar) haalden het gros van hun inkomsten uit het lezingencircuit.

Maar het was Bill Clinton die de ex-presidentiële inkomstenstroom tot nieuwe, nooit geziene hoogten bracht. Beladen met zo'n 12 miljoen dollar aan schulden toen hij in 2001 Washington verliet (het gros daarvan aan advocaten), verdiende hij de afgelopen jaren dankzij zijn speeches, consultingopdrachten, boeken en royalties naar schatting meer dan 100 miljoen dollar.

Ex-presidenten hebben ook recht op een pensioen, dat begint te lopen om 12 uur van de middag waarop de nieuwe president wordt ingezworen. Het gaat om het equivalent van het bedrag dat een afdelingshoofd in een groot bedrijf zou verdienen en is vandaag vastgesteld op 200.000 dollar. Daarbovenop krijgen ze nog toelagen voor hun persoonlijke staff (96.000 dollar), telefoonrekeningen (10.000 dollar voor Jimmy Carter tot 79.000 dollar voor Bill Clinton) en de huur van een kantoor (102.000 dollar voor Jimmy Carter tot 516.000 dollar voor Bill Clinton). Zo ontving Jimmy Carter, die Amerika leidde tussen 1976 en 1980 vorig jaar 518.000 dollar; Clinton had recht op 1.162.000 dollar.

Niet inbegrepen daarin zijn de kosten van veiligheidsagenten die elke president die voor 1997 in ambt trad levenslang moeten beschermen en op rekening van de staat komen. (George W. Bush paste die wet onlangs aan en reduceerde de bescheming tot 10 jaar na aftreden)

George W. Bush heeft al meermaals zijn belangstelling laten blijken voor het schrijven van zijn mémoires. Maar in tegenstelling tot zijn echtgenote Laura Bush, die al wel een contract op zak heeft, lijken de grote Amerikaanse uitgeverijen niet echt warm te lopen voor die plannen. Als je ziet hoe de mensen vandaag over hem denken, zou ik hem vooral aanmoedigen om zijn tijd te nemen," zegt Paul Bogaards, executive director marketing bij uitgeverij Alfred A. Knopf, die in 2004 miljoenen exemplaren van Bill Clinton's biografie "My Life" over de toonbank zag gaan. De kans dat Bush - net als Clinton- 15 miljoen dollar vangt voor zijn mémoires is dan ook klein. Het succes van Clinton's boek was ook in het buitenland overweldigend. De kans dat de rest van de wereld - die Bush steeds als een unilaterale cowboy heeft gepercipiëerd- zit te wachten op een biografie van Amerika's minst populaire president ooit, lijkt vandaag eerder beperkt.

Toch hoeft Bush zich geen zorgen te maken over zijn oude dag. Hij verlaat het Witte Huis met naar schatting zo'n 21 miljoen dollar in activa. Het echtpaar Bush schafte zich recent een villa aan in Highland Park, een luxueuze voorstad van Dallas. Daar wil de voormalige president naar presidentiële traditie een bibliotheek neerzetten op de terreinen van de Southern Methodist University. Hij zou ook plannen hebben geuit om het lezingencircuit in te gaan.