We leven in Nextopia: het land met de belofte dat het geluk om de hoek ligt

Mensen zijn op zich wel gelukkig, maar als er een grafiek over het nabije verleden en de nabije toekomst moet worden gemaakt, toont die nu een dip in de tevredenheid. Dat schrijft de Zweedse marketingprofessor Micael Dahlén van de Stockholm School of Economics in zijn boek Nextopia. Volgens Dahlén blijkt uit een analyse van 1.500 mensen dat er een `V` verschijnt in het kader van tevredenheid bij zo`n 80% van de mensen. Het dieptepunt van tevredenheid blijkt ook nog eens op te schuiven. Daaruit kan geconcludeerd worden dat mensen eigenlijk altijd ergens ontevreden over zijn en denken in de toekomst ergens meer vertrouwen uit te kunnen putten. In onze huidige samenleving draait alles dan ook om verwachtingen.

De gigantisch succesvolle serie Lost is daarvan een voorbeeld. De makers van die serie wisten al in de eerste aflevering de kijkers ervan te overtuigen dat er enorme toekomstige 'winstuitkeringen' - onverwachte plotwendingen, spannende cliffhangers en een sensationeel slot - zouden volgen. Met die marketingaanpak wisten ze wekelijks zo'n 23 miljoen Amerikanen aan de buis te kluisteren. Deze strategie - het ophitsen van verwachtingen - vindt je ook terug in de hype rond producten van Apple: de iPad en de iPhone, of films van Disney. De verwachtingen van een product spelen een grotere rol dan het product zelf.

Voor ons geluk worden we daarom afhankelijk van de dingen die wij nog niet kunnen krijgen, schrijft Dahlén. We leven nameijk in een wereld waarin wij alles wat we willen binnen handbereik hebben. Zo werd Obama tijdens zijn campagne binnengehaald als de nieuwe Messias. Na een jaar presidentschap daalde zijn populariteit al tot een dieptepunt. Vraag is dus of onze verwachtingen waargemaakt kunnen worden. Maar die evolutie ligt ook aan de basis van het feit dat we langer wachten met trouwen en studenten steeds vaker ontevreden zijn over hun studiekeuze.

Die evolutie begon midden vorige eeuw in het Westen, maar heeft ondertussen het grootste deel van de wereld in haar greep. Ze begon als een zacht gefluister, maar zwelde de laatste jaren aan tot een luid gebrul. Het zijn kenmerken van de hedendaagse maatschappij, de tekenen van de Expectations Society, waarin iedereen altijd bezig is met de toekomst.

Daarom heeft Dahlén het over Nextopia: een land met de belofte dat het geluk om de hoek ligt. Wat maakt dat mensen nooit echt tevreden zijn met wat ze hebben.