Wie was de 'Falling Man'?

Tenminste 104 mensen sprongen op 11 september 2001 hun dood tegemoet. Doch de Amerikaanse autoriteiten weigeren die daad als ‘zelfmoord te catalogeren’. ‘The Falling Man’, een foto genomen door Associated Pressfotograaf Richard Drew, werd spijtig genoeg een instant classic. The Times of London zocht naar de waarheid achter een van de meest beklijvende foto’s ooit.

Mensen die ‘s ochtends naar kantoor trekken en dan al weten dat ze die dag zelfmoord zullen plegen door zich van een hoge building te storten worden in de VS ‘jumpers’ (springers) genoemd. Ook tijdens de verschrikkelijke gebeurtenissen van 9/11 dook de term al snel op. Maar de Amerikaanse autoriteiten zijn onverzettelijk: ‘Niemand sprong die dag van de torens; ze werden verplicht of gedwongen door de hitte van de vlammen’.

Geen enkele officiële instantie hield gegevens bij over het aantal mensen dat zo de dood had gevonden. Tot een Britse journalist in een addendum van een rapport van het National Institute of Standards en Technology (NIST) een klinische analyse vond van het aantal mensen die van de torens waren gesprongen en het tijdstip waarop dat was gebeurd. Het totaal is 104, maar volgens NIST is dat cijfer niet definitief en ligt hun aantal waarschijnlijk zelfs hoger. Maar omdat honderden slachtoffers bij het neerstorten van de torens onidentificeerbaar werden verpulverd, zullen de ware getallen waarschijnlijk nooit naar boven komen.

In de dagen na 9/11 kregen de brandweermannen en noodwerkers psychologische hulp aangeboden om het drama te verwerken. Wanneer de psychologen later over deze ervaring spraken, zeiden ze dat het zicht van vallende lichamen en het geluid dat ze produceerden wanneer ze op het tarmac neerstortten de grootste psychologische impact bij de reddingswerkers hadden veroorzaakt. “Ze sprongen, een, twee, drie, vier, en stortten als eieren op de grond,’ zegt Rene Davila, een reddingswerker. ‘Ze kozen voor de dood en ik keek ernaar en zou dat niet gedaan mogen hebben. Dus keken ik en een andere man weg, maar we hoorden ze vallen,’ zegt brandweervrouw Maureen McArdle-Schulman.

Waren het zelfmoorden? De controverse blijft. Sommigen vinden dat idee te beschamend voor de familieleden, anderen zijn net fier dat hun familieleden hun eigen lot in handen namen, eerder dan te wachten tot ze levend zouden worden verbrand. Maar uit de NIST-studie blijkt ook dat op zijn minst vier mensen uit de ramen klommen en via de voorgevel naar beneden trachtten af te dalen. Snel verloren ze hun greep en stortten ze naar beneden. Hun val duurde om en bij de 10 seconden. Naargelang de lichaamshouding stortten deze mensen te pletter tegen een snelheid variërend van 200 tot 320 km/uur.

Fotograaf Richard Drew beschouwt zijn foto ‘Falling Man’ als het equivalent van het graf van de Onbekende Soldaat. ‘Ik deed gewoon mijn werk en had geen tijd om na te denken over de morele kant ervan.’ Drew verwondert zich er nog altijd over hoe de foto zo veel losmaakte terwijl er veel pijnlijkere en geweldadige foto’s bestaan, zoals die van het Vietnamese meisje dat naakt op de weg loopt, verbrand door een napalmaanval.

'The Falling Man' werd geïdentificeerd als Jonathan Briley, een 43-jarige zwarte ober van het restaurant Windows on the World op de bovenste verdieping van de noordelijke WTC-toren. Briley is de broer van Alex Briley, die de rol van GI vertolkte in de popband Village People, die in de late jaren zeventig van de 20e eeuw een megahit had met het lied YMCA.

Maar de familie heeft nooit geloofd dat Jonathan de 'Falling Man' kan zijn. 'Hij lijkt erop, maar het is Jonathan niet. Doch indien de mensen er vrede mee hebben, zal ik het niet aanvechten,' zegt zijn zus Gwendolyn. ‘En als het toch Jonathan was, dan sprong hij gewoon in de armen van God’.

(Foto: The Falling Man, © Richard Drew - Associated Press)