Bellege

De media zijn een monster dat voortdurend moet gevoed worden. Lege krantenpagina’s, testbeelden op tv en radiostilte kunnen om de een of andere obsessieve reden niet. Er moet gevuld worden.

Vulsel van dienst is Jurgen Van Den Broeck. Tourrevelatie. Mooi verhaal : eenvoudige jongen uit Morkhoven die op inzet en kracht een schitterend parcours rijdt in een koers waar de Belgen al jaren achterop hinken.

Er is echter een probleem met Jurgen : hij praat niet graag. Hij denkt : laat mij maar rijden en niet lullen. Daden zijn sterker dan woorden. De journalisten, die de Kempische woordenbrij van Tom Boonen gewoon waren, staan met hun mond vol tanden als ze Jurgen willen interviewen. Jurgen antwoordt kort en krachtig, geen woord te veel. Wat moet je met zo’n man ? De microfoon onder zijn neus blijven houden tot hij breekt en ook overbodige prietpraat begint te verkopen. Zeg nou wat , Jurgen. Ik moet ook mijn brood verdienen. Verzin iets, om het even wat. Zeg dat Contador een jannet is, en dat Schleck uit zijn bek stinkt.

Jurgen geeft geen kik. Trouwens, Merckx was ook geen prater. Merkcx kan nog steeds niet praten.

Maar de media zijn medogenloos. Gevuld zal er worden. Dan maar naar Morkhoven. Om een inleefreportage te maken van het spiegelgladde dorp dat zo’n wonderbaarlijke klimmer voortgebracht heeft. Elke dorpsgenoot die aangesproken wordt, blijft het antwoord schuldig. Niemand begrijpt hoe het kan dat Morkhoven, dat niet eens over molshopen beschikt, zo’n praatschuwe berggeit onder zijn inwoners telt. Iedereen is trots op Jurgen, want ‘et is langk geleë dat Bellege nog zoene koereur gehad hé’.

Dat ‘Bellege’ heeft mij getroffen. Het is de Morkhovense uitspraak van de naam van ons vaderland. Niet België, of Belgiekske zoals het ook wel eens gemeenzaan aangeduid wordt. Maar Bellege. De inwoners van dat land worden ook Bellege genoemd. Als je goed naar Jean-Luc Dehaene luistert, dan hoor je dat hij de naam van het land dat hij zoveel jaren bestuurd heeft, ook niet zuiver uispreekt. Hij zal zelden het trema ë respecteren, en hij durft ook wel eens een doffe e tussen L en de G te smokkelen. Dat is nog altijd beter dan Bart Dewever die het woord België helemaal niet uit zijn strot krijgt. Hij spreekt altijd over ‘dit land’.

Bellege is één van de zeldzame verschijningen van de svarabhaktivokaal in de Nederlandse taal. Een svarabhaktiklinker is een hulpklinker die tussen twee medeklinkers ingevoegd wordt om de uitspraak te vergemakkelijken. Het Limburgse dorp Alken wordt Alleken uitgesproken, de doffe e tussen de L en de K is een rasechte svarabhakti. Net zoals de doffe e tussen de L en G in de Morkhovense en Dehaenese variant van België.

Die svarabhaktivokaal is een dierbare herinnering die ik heb aan Norbert de Paepe, een alleraardigste hoogleraar in de Germaanse filologie die ons zo’n dertig jaar geleden, op een winterse woensdagmorgen rond 8 uur – hij noemde dat altijd het holst van de nacht – inleidde in de grammaticakunsten van ene Panini, een indische taalkundige uit de zesde eeuw voor Christus die de geheimen van het Sanskriet had blootgelegd. De Paepe had een heel beschaafde, wat hoge stem die hij zuinig gebruikte, en ik hoor hem nog zeggen. ‘Het enige wat van die briljante taalgeleerde Panini overgebleven is, is een doffe e.’

Wat zal er overblijven van Jurgen Van Den Broeck ? Hopelijk meer dan het verhaal dat hij over de tenen Sarkozy gereden heeft, toen die in de weg liep voor de dopingcontrole. Kleine mannetjes hebben lange tenen. Jurgen was heel lakoniek. 'Als hij in de weg staat, rij ik erover, hé.’ (Foto: Flickr/MJM)