Ge moogt ze kussen

Weet je wat ik zo leuk vind aan het professionele wielrennen? Het is niet de koers, zeker niet de rangschikking of het opzwepende commentaar van Michel Wuyts. Nee, het is het ritueel op het podium met de mooie hostessjes die bloemen uitreiken en de winnaar moeten kussen. Het gaat me dan ook niet om de fraaie pakjes die deze plaatselijke schoonheidsprinsesjes dragen, of de wat verkrampte glimlach die ze dapper op hun fraaie snoet weten te houden tijdens de hele ceremonie. Het grote mysterie van het hele gebeuren is aantal kussen dat tussen hen en de glorierijke wielrenner uitgewisseld gaat worden. Of dat nu op een stel bijeengeschoven pratikabels na de kermiskoers van Willebringen of op de Champs Elysées onder het waakzaam oog van Nikolas Sarkozy en Bernard Hinault gebeurt. Doorgaans weten noch het meisj,e noch de coureur hoeveel kussen gaan moeten afgeleverd worden. De renner, die net 250 kilometer bovenmenselijke inspanningen en ontberingen achter de rug heeft, die z’n hoofd staat niet op de kusetiquette. Het meisje daarentegen, die is er wel op gefocust. Voor haar mag er niks fout gaan. De zweetgeur van de koereur neemt ze er voor lief bij.

Het is niet altijd rozegeur en maneschijn tussen de renner en zijn feliciteuse. Neem het podium van de laatste tour: Contador mooi in het geel, heeft al een ruiker bloemen gekregen, en de luchtkussen van Miss Frankrijk, links de argeloze Andy Schleck die tweede was en rechts Denis Menchow, de lepe Rus, die derde eindigde. Twee hostessen bieden zich aan het op het podium, hun lichaamstaal geeft duidelijk aan dat ze hun bloemen snel willen afleveren aan Schleck en Menchov, zonder dat kusgedoe. Hun motoriek is er een van snel wegwezen. Dat is echter buiten Menchov gerekend. Als een rijke Rus in een vijfsterrenhotel aan de Turkse rivièra geeft hij te kennen dat het meisje hem zijn kussen nog moet geven. Schoorvoetend doet ze dat. Dat heeft dan weer zijn consequenties voor het meisje van Schleck. Die dacht ook er onder uit te muizen zonder die obligate kuswinkel. Schleck heeft Menchov in de mot, buigt zich voorover, het meisje buigt zich naar hem toe, en geeft hem er twee. Schleck had er echter drie, of vier verwacht, draait wat onwennig met zijn hoofd wanneer zijn hostess wegdraait. Hij neemt zijn pet in zijn hand om zijn bedremmeldheid te camoefleren.

Het felicitatiekussen heeft een fundamenteel praktsch probleem gemeen met het begroetingskussengebeuren. Hoeveel mogen of moeten er gegeven worden. Als ik de kussende begroetingen tussen bevriende landgenoten obeserveer, stel ik vast dat er geen consensus bestaat. Eén, twee, drie, soms zelfs vier! Met buitenlanders is het nog erger. Het komt me voor dat drie rakelingse kussen redelijk vaak voor komt maar nogal omslachtig is, vier is voor de klunsen die het echt niet weten én voor de snoepers die er maar niet genoeg van krijgen. Twee zou volgens de Franse slag het voordeel van de efficiëntie hebben, en eigenlijk, feitelijk geef ik zelf de vooorkeur aan 1 kus. Geen luchtkus, maar een pakkerd op de huid van de linkerkaak. Met de arm over de rechterschouder van de dame.

Er zijn ook bevriende dames die hun lippen aanbieden, maar dat is toch een beetje kies. Een kus op de lippen is van een andere aard dan de amicale begroeting. Je ontwijkt die best met een kleine centimeter, niet te ver om te vermijden dat de dame gaat denken dat je haar niet graag hebt, maar ver genoeg om de jaloezie van haar vent niet op te wekken. Bij begroetingskussen mag je de wetten van de proxemica, oftewel de nabijheidsleer van menselijke contacten, niet teveel tarten. De Amerikaanse antropoloog Edward T. Hall heeft ooit precies berekend hoe groot of hoe klein de fysieke afstand mag zijn bij intieme, persoonlijke, sociale en publieke interacties in diverse culturen.

Dat kussen, het is een mooie vorm van communicatie. Ik denk dat we er in Vlaanderen een 30 jaar geleden mee begonnen zijn, en dat het nu een courante praktijk is voor heren om dames die je goed kent te kussen wanneer je ze begroet. En voor dames om heren die ze goed kennen enz... En dames dames. Heren heren is iets anders.

Het begroetingskussenritueel is eerder iets voor de zuiderse landen en artistiekerige contexten. Ik kan me moeilijk voorstellen dat er in een Zweedse bank, op de Noorse Post of bij de Finse douane veel met de lippen wordt begroet. In Belgische reclamebureaus en mediabedrijven daarentegen wordt gezoend bij het leven. Onder onze taalgrens, waar de Romaanse cultuur begint, daar kussen de mannen ook elkaar wanneer ze elkaar zien. Op straat, in de winkel, op café. In Vlaanderen raak je daar niet mee weg, zonder wenkbrauwen te doen fronsen.

De grote Italiaanse vrouwenliefhebber Silvio Berlusconi beleefde onlangs ook een genant Schleck moment, toen Michelle Obama hem een strakke hand gaf, in plaats van de twee begroetingszoenen die ze aan alle andere mannen van G20 had gegeven. Il Cavalierie stond er met lege handen wat schaapachtig bij te grijnzen. Michelle heeft waarschijnlijk de afstandsvoorschriften van Hall gelezen en ze weet dat je een overjaarse plastisch gecorrigeerde en stijf van de Viagra staande womanizer als Silvio op minstens een armlengte moet houden.

Wat ons meteen bij de vraag brengt of Bart De Wever Joëlle Milquet kust bij de aanvang van een communautair gesprek, waar en hoe vaak. Dezelfde vraag kan je trouwens even goed stellen waar het om de proxemica tussen Bart en Elio gaat.....