Mooisprekerij

Een interessant domein om na te gaan hoe woorden worden gebruikt en misbruikt, is de reclame. De doelstelling is altijd om mensen iets aan te smeren of om iets mooier voor te stellen dan het in feite is. Daarbij gaan de reclamejongens er bijna per definitie van uit dat de mensen achterlijk zijn.

Neem nu de slogan van het Amerikaanse defensiebedrijf McDonnal Douglas: “We never forget who we are working for”. Bedoeling is dat de Amerikaanse bevolking denkt dat het hier om haar gaat, haar belangen, haar veiligheid, haar vrijheid. Maar in werkelijkheid kan de gemiddelde Amerikaan de poenscheppende aandeelhouders geen barst schelen. Of neem de slogan “Praten helpt”, van KBC. Alsof gans Vlaanderen uit contactgestoorde psychopaten bestaat die dringend op consult moeten bij  hun luisterbereide psychiater-kantoorhouders. Of deze: “Als het aan de kat lag, kocht ze Whiskas”. De implicatie is dat de baasjes die geen Whiskas, maar een ander merk kopen, het slecht voor hebben met hun poezen. Whiskas is duur en veel mensen kunnen dat niet betalen. Dus moeten ze met een schuldcomplex worden opgezadeld.

Een heel oude slogan, die ons nog altijd bekend in de oren klinkt, is deze: “Stop een tijger in je tank”. Ik denk niet dat er ooit iemand in geslaagd is om ook echt een tijger in zijn tank te stoppen, laat staan er aan begonnen is. Welke idioot zou dat trouwens overwegen, een levensgevaarlijk, mensenverslindend dier dat een paar honderd kilo weegt, door een gat van vijf centimeter diameter proberen te wurmen?
Er kan in een reclameslogan natuurlijk ook aandoenlijke humor zitten: “Koning, keizer, admiraal, Popla kennen ze allemaal”. Wat een geruststellende gedachte… De ultieme democratisering: in het kleinste kamertje zijn we allemaal gelijk. Bloot, die billen, en proper, dat gat.

Van het kleinste kamertje gesproken, een leuke slogan is: “Geluk zit in een klein koekje”, van koekjesfabrikant Jules Destrooper. Het verhaal wil dat de bedenker van deze slogan zich op het toilet bevond toen deze woordspeling zich aan zijn brein openbaarde. Het is niet moeilijk om het creatieve proces te ontleden dat tot deze slogan leidde.

Reclame zit vol woordspelingen en dubbelzinnigheden. “Dat zit wel Knorr”, kan er nog door, maar “De Standaard, niet toevallig de standaard”, is door de ratten besnuffeld en bedacht door iemand die net van de pot was gerukt. “Voor kennis van zaken”, van de krant De Tijd is nogal gezocht. “Doe het met Flair”, is dan weer geestig en guitig. De jongens van Knack die hebben de wijsheid in pacht, want ze roepen: “Oordeel niet voor woensdag”. Vroeger was dat: “Het blad voor mensen die denken”. Dat mogen de mensen dus niet meer, Knack doet dat nu voor hen.

Ook hip in de trendy reclamewereld zijn rijmelarijen allerhande. Lees er deze maar eens op na:
“U bent toe aan een Daewoo”, “Duyvis voor als er een fuif is”, “Heerlijk helder Heineken”,  “Reteketet op naar Beter Bed” en “ Happy met Honda”.

 Er zit al eens een tongbreker bij: “Likkebaardendlekkerlessend, koeldrinkendfrisdrinkend, stemmensmerendrazendflitsend, snelvibrerendkoelkoelkoelsissend
Pepsi”

Rare jongens, die reclamejongens