PITA's

Omgaan met moeilijke mensen. Het is een industrie geworden. Tik 'difficult people' in Google in en je vindt tientallen boeken, websites en coachingbedrijven die beloven dat ze je helpen how to deal with, manage, get along, handle, coping, winning with difficult, toxic, obnoxious, nasty, annoying people, whiners, backstabbers, know-it-alls, etc. De aantrekkelijkste titel van de eindeloze sliert 'How to'- boeken is: Since strangling is not an option, door Sandra Crow. Het is opmerkelijk dat al deze boeken ervan uitgaan dat het altijd de anderen zijn die moeilijk, vervelend, hatelijk enz. zijn.

Amerikanen spreken niet over moeilijke mensen, mar over PITA's. Het is ontleend aan The PITA principle. How to work with and avoid becoming a Pain In The Ass, van Robert Orndorff en Dulin Clark. Om welvoeglijkheidsredenen gaan we even voorbij aan de etymologische of letterlijke betekenis van de term 'Pain in the ass'; iedereen weet wel wat er mee bedoeld wordt.

Orndorff en Clark, die verbonden zijn aan de University of Pennsylvania, hebben een interessante typologie van PITA's gemaakt en instructies hoe met die gevallen om te gaan. Dit zijn ze:

- De Verzegelde PITA (sealed)

kenmerken: gesloten, defensief, achterdochtig, heimelijk

advies: begrijpend, geduldig mee omgaan, maar duidelijk zijn

- De Korzelige PITA (crusty)

kenmerken: nurks, malcontent, negatief, zeur

advies: positief mee omgaan, niet door laten besmetten

- De Opgeblazen PITA (overstuffed)

kenmerken: zelfvoldaan, narcistisch, asociaal, overambitieus

advies: loven en tegengas geven, gebruiken als het past

- De Drassige PITA (soggy)

kenmerken: zagen en klagen, aandachtopeisers en tijdstelers

advies: limieten stellen, confronteren en motiveren

- De Slonzige PITA (sloppy)

kenmerken: slordig, slecht georganiseerd, maakt werk niet af, onbetrouwbaar

advies: strak managen, duidelijk meetbare doelen stellen

- De Stugge PITA (rigid)

kenmerken: koppig, precies, niet flexible, niet cooperatief

advies: geduldig, selectief mee omgaan

- De Koninklijke PITA (royal)

kenmerken: verwend, elitair, neerbuigend, zelfbetrokken

advies: relativeren, humor, moeilijke opdrachten geven

- De Smos PITA (combo)

kenmerken: combinatie van bovenstaande types

advies: isoleren en neerschieten

Orndoff en Clark hebben goed gescoord met hun PITA)verhaal in corporate America. Ze worden overstroomd door berichten van lezers die gretig de PITA lijst aanvullen

De wakke (moldy) PITA, de goedkope (cheesy) PITA, de pikante (hot 'n spicey) PITA, de drukdrukdrukke (loaded) PITA's, de meeneem (To Go) PITA's, de aangebrande (overcooked) PITA, de paddestoel (mushroom) PITA, enzoverder. (Foto: Flickr/Jason Kuffer)