Het Chinese 'haat-de-rijken-complex'

Niu Gensheng is één van China’s nieuwe superrijke entrepreneurs. Zijn ouders waren zo arm dat ze hem voor 50 yuan (omgerekend zo’n € 4,5) verkochten toen hij  amper één maand oud was. 25 jaar geleden nam hij een job aan in de zuivelindustrie, waar hij melkflessen reinigde. Een kwarteeuw later staat hij aan het hoofd van China Mengniu Dairy, dat in 2004 naar de beurs trok en van Niu Gensheng een astronomisch rijk man maakte.

Hoewel zijn verhaal het equivalent is van de ‘American dream’, heeft rijk zijn ook vele schaduwkanten. In The Wall Street Journal zegt hij daarover het volgende:

‘Wie rijk is -in een gebied waar de meeste mensen arm zijn- wordt anders bekeken. Mensen vinden dat ik steeds opnieuw moet bijpassen wanneer ergens geld tekort is. Ook mijn kinderen worden op school aangewezen en iedereen vindt dat zij maar moeten betalen wanneer iets wordt georganiseerd.’

Maar wie rijk is in het China van vandaag torst nog zwaardere lasten: kidnappings zijn er veel frequenter dan in de Westerse wereld. Niu Gensheng leeft in continue angst om de veiligheid van zijn kinderen. En dan is er nog de alomaanwezige Chines haat tegenover rijkdom.

Die haat heft zelfs een naam gekregen: het “haat-de-rijken-complex,” or Chou Fu. Chou Fu is een onderdeel van het courante woordgebruik geworden en het reflecteert de populaire jaloezie, de verdachtmakingen en de afgunst tegenover rijke mensen in een land waar nog zoveel armoede is.

Omdat Niu meer na- dan voordelen ondervond van zijn rijkdom schonk hij het grootste gedeelt van zijn fortuin (geschat op € 350 miljoen) weg aan initiatieven die landbouwprojecten, onderwijs en geneeskunde  ondersteunenen. ‘We vroegen ons af, ‘Wat is ons overkomen?’ en ‘Waarom?’. ‘En we kwamen tot de conclusie dat we helemaal niet gelukkig waren.’  ‘Wie arm is heeft meer vrienden.’

Het verhaal van Niu Gensheng is geen uitzondering. China’s 50 gulste  weldoeners gaven de voorbije 3 jaar zo’n € 8 miljard aan liefdadigheid om aan te tonen dat ze iets willen terugdoen voor de maatschappij.

Volgens het Hurun Report, een Chinees equivalent voor de Forbes lijst, telt China al 106 miljardairs. Daarmee staat het land op de tweede plaats wereldwijd, enkel voorafgegaan door de VS. Het land telt ook honderden miljoenen mensen die overleven met een aantal dollars per dag.