Wetgever werkt vaak remmend op technologische ontwikkelingen

Na vele jaren onderzoek kwam Toyota op het einde van de jaren 90-tot de vaststelling dat HEV (*) technologie de meest voor de hand liggende keuze was voor decarbonisatie van het wegtransport en als bijdrage voor de oplossing van het klimaatprobleem. In 1997 kwam de eerste Prius HEV versie op de markt. Op dat ogenblik speelden verschillende argumenten in het voordeel van extern niet oplaadbare HEV hybride auto's. Toyota zag op dat ogenblik weinig heil in meterslange stroomkabels van de bovenverdiepingen naar in de drukke straten van Tokyo geparkeerde auto's. In 1999 was de olieprijs naar een record van 170 $ per vat gestegen. Het terugverdienpotentieel van een zuiniger hybride model is in grote mate afhankelijk van de olieprijs. Vooral in de VS waar door de lage taxatie de wereldolieprijs een aanzienlijk grotere impact heeft op de prijs aan de pomp. In tegenstelling met Europa met een hoog percentage aan taksen en accijnzen.

Amerikaanse, Europese en Japanse testcycli voor officiële verbruiksmetingen en zodoende CO² uitstoot, zijn door een groter accent op langzaam stadsverkeer "verbruiksvriendelijker" voor hybride voertuigen. Op dat ogenblik was al duidelijk dat in verschillende landen boetes zouden worden opgelegd of subsidies toegekend op basis van officieel gemeten verbruikcijfers. Hybride versies met mogelijkheid tot opladen van batterijen via het stroomnet, leek op dat ogenblik geen optie. In de VS is iets meer dan 50 per cent van de stroomproductie afkomstig uit steenkoolcentrales met CO² uitstoot van 600 g/kWh. Een zero-emissie kwalificatie, zonder rekening te houden met de CO² uitstoot van fossiele krachtcentrales, was op dat ogenblik niet voorzien.

In de VS wordt elektrisch rijden eerder gezien als een vervanging van politiek gevoelige ingevoerde olie door nationaal gedolven steenkool. De VS zijn goed voor 17,2 per cent van de totale wereldproductie van steenkool. Producenten van elektro-auto's maken dankbaar gebruik van het gebrek aan een wettelijke basis voor het berekenen van het brandstofverbruik. GM adverteert zijn E-REV (*) Volt model met een verbruik van 1,02 l/100 km. "In afwachting van een wettelijke reglementering." Enkele weken later gevolgd door Nissan met een claim van 0,64 l/100 km. voor zijn oplaadbaar elektrisch Leaf model.

Concurrentie van de Diesel

Toyota ingenieurs moesten bij hun keuze wel rekening houden met het alternatief diesel. Op dat ogenblik (1999) was de Audi A2 diesel met 89 g/CO²/km recordhouder op gebied van lage CO² uit-stoot. Voor Toyota was de verdere ontwikkeling van de diesel een typisch Europese aangelegenheid gebaseerd op lage dieselbrandstofprijzen. Zowel in de VS als in Japan zou de introductie van dieseltechnologie, zonder lage dieselbrandstofprijzen en eerder low-tech imago, zeer moeilijk liggen. Bovendien was de Audi A2 ondanks zijn record eco-score geen commercieel succes. Evenmin als het Volkswagen Polo 3-liter model. In 2005 werd de productie van de A2 wegens tekort aan belangstelling stopgezet. In totaal werden sinds de intro in 1999 nauwelijks 176.000 stuks gebouwd.

Dit is trouwens niet de eerst keer dat de wetgever remmend werkt op de technologische ontwikkelingen. In de periode na de tweede wereldoorlog werden auto's in het VK belast op de doormeter van de cilinderboring. Met als gevolg minder efficiënte Engelse langeslagmotoren. Bosch heeft sinds midden 2007 een start-stopsysteem in productie met brandstofbesparing tot 8 per cent. In de officiële Amerikaanse testcyclus met relatief weinig stops en korte periodes van leegloop komt die besparing officieel niet tot uiting. De Bosch-technologie wordt daarom in de VS niet aangeboden.

Ook verschillen in Europese nationale wetgevingen en taxatiesystemen werken remmend op technologische ontwikkelingen. In sommige gevallen is dat aanleiding voor de productie van zogenaamde "taxatie-specials".Voor een auto met een 111 kW motor betaalt de Belgische koper 1239 € BIV. Voor 1 kW minder (110kW) is dat slechts 867 €. Vandaar de verleiding om op de Belgische markt "licht geknepen" versies aan te bieden.

De Belgische overheid hanteert bovendien een weinig logische benadering met betrekking tot het gebruik van elektriciteit. Op het gebruik van elektriciteit voor huisverwarming staan boetes die kunnen oplopen tot 14.000 €. Dezelfde stroom maar dan voor het laden van batterijen van hybride en elektrische auto's wordt gesubsidieerd onder de vorm van premies bij de aankoop.

Laden via stopcontact

Bovenstaande ontwikkelingen hebben Toyotamarketeers wel overtuigd van de concurrentiële voordelen van oplaadbare batterijen via het stroomnet. Op de recente salons van Tokyo en Frankfurt werd een extern oplaadbare PHEV (*) versie van de Prius voorgesteld. Met een benzinemotor nauwelijks milieuvriendelijker dan het Volkswagen Golf BlueMotion diesel model.

De CO² uitstoot van de Golf ligt met 99 g/km slechts 7 gram hoger dan de 4000 € duurdere Toyota Prius PHEV. Door de goedkopere dieselbrandstof is er geen terugverdienpotentieel voor het verschil in aankoopprijs. Een subsidie van rond 4000 € is volgens aanbieders essentieel om in Europa de verkoop van hybride en elektro-auto's op gang te krijgen. Tot voldoende aantallen worden verkocht om door het effect van schaalvoordelen dergelijke modellen aan concurrentiële prijzen op de markt te kunnen brengen. Voor Europese constructeurs is het wel frusterend om vaststellen dat Europa het potentieel van Europese dieseltechnologie totaal negeert.

(*) HEV - Hybrid Electric Vehicle- Model met een electrische en een conventionele motor voor ofwel het opladen van de batterijen als rechtstreeks aandrijven van de auto. Ook regeneratief remmen.

(*) PHEV - Plug-In Electric Vehicles - in principe zoals een HEV - met mogelijkheid van laden van de batterijen via het stroomnet. Regeneratief remmen.

(*) ER-EV Extended Range Electric Vehicle - conventionele motor wordt enkel gebruikt voor het laden van de batterij - met mogelijkheid voor laden via het stroomnet. Regeneratief remmen.

(*) EV - Electric Vehicle - Elektrisch aangedreven voertuig met batterijen die worden opgeladen via het stopcontact.