Vulkaanas zorgt voor Europese luchtvaartchaos: 'Bijna grappig, maar niet echt'

Terwijl de Britse acteur John Cleese 3.800 euro overhad voor een taxirit die hem van Oslo naar Brussel bracht en een Brits privé-jetbedrijf claimde 115.000 euro aangeboden te hebben gekregen om het vluchtverbod te schenden en een aantal advocaten van Londen naar Parijs te vliegen om alsnog een zakentransactie te kunnen afsluiten, moeten gewone mensen op zoek naar meer betaalbare alternatieven om de volgende dagen huiswaarts te raken of vanop afstand hun zaken te regelen. Kantorenverhuurder Regus meldde vrijdag een toename van 23% in het aantal videoconferenties en ook de vraag naar breedband op de meeste Europese luchthavens is uitzonderlijk hoog.

Voor luchtvaartmaatschappijen is het vliegverbod -veroorzaakt door een vulkaanuitbarsting in IJsland- een absolute ramp. Nu zowat 60% van de 28.000 dagelijkse vluchten in Europa gewoon niet vertrekken worden de verliezen geschat op zo'n 220 miljoen euro per dag. Elke 24 uur dat een maatschappij niet vliegt, ziet het 0,25% van zijn jaaromzet in rook -of beter gezegd in as- opgaan. De aandelen van Lufthansa, waartoe ook Brussels Airlines behoort, sloten vrijdag 4% lager; KLM-Air France moest 3,4% prijsgeven en ook Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen als United en American Airlines noteerden lager, vooral nadat weerspecialisten zeiden dat de hinder nog een volle week zou kunnen aanhouden.

Eén luchtvaartonderzoeksgroep, de Center for Asia Pacific Aviation (Sydney), heeft vragen bij de draconische maatregel waarbij het Europese luchtruim zo goed als volledig wordt afgesloten. De Australiërs wijten de maatregel aan een ‘overdreven gezondheids- en veiligheidscultuur'. Maar anderen zijn het daar allerminst mee eens. ‘De assen kunnen zich op 5 maar ook op 55.000 voet bevinden. Je weet het gewoon niet. Je kan ze evenmin zien, maar ze zijn wel aanwezig. En we weten tot wat dat in de tachtiger jaren heeft geleid,' aldus luchtvaartconsultant John Strickland.

Hij refereerde naar twee incidenten waarbij vliegtuigen die door vulkaanas vlogen hun motoren zagen uitvallen. Het meest bekende incident is dat van KLM vlucht 867, die in 1989 -op weg naar Anchorage- door assen vloog afkomstig van een vulkaan op Alaska. Nadat de vier motoren waren uitgevallen, begon het toestel te zweven en konden de motoren pas opnieuw worden opgestart nadat het vliegtuig zo'n 13.000 voet hoogte had verloren. De vier motoren moesten worden hersteld. Kostprijs toen: 80 miljoen dollar.

Britse kranten spreken ondertussen van ‘de zoete wraak van IJsland'. Nu het eiland vanwege de bankencrisis in onmin leeft met Groot-Brittannië en Nederland, lijkt het wel of de eilandbewoners alsnog op een andere manier wraak nemen. ‘De assen gaan over de oceaan richting Europa, terwijl onze luchthavens  gewoon open blijven. Het is bijna grappig, alleen is het dat niet echt,' aldus Hjordis Gudmondsdottir, woordvoerder van de IJslandse luchtverkeerregelaar Isavia, in The Evening Standard.