Ikea bijt tanden stuk op Russische corruptie

Toen de Zweedse meubelketen Ikea in 2000 zijn eerste Russische winkel in Moskou zou openen, kreeg die luttele weken voor die première bezoek van een aantal vertegenwoordigers van het lokale nutsbedrijf. Hun boodschap was eenvoudig: indien Ikea licht in zijn winkel wilde moesten daarvoor steekpenningen worden betaald. Ikea reageerde snel en kordaat: het huurde een aantal dielselgenerators, krachtig genoeg om een volledig shoppingcentrum te verlichten. Ook bij het openen van andere Ikeavestigingen in Rusland spaarde het bedrijf nooit haar kritiek op de Russische corruptie. Het ging zelfs prat op de ‘creatieve respons', die het op de omkopingspraktijken vond, ‘eerder dan zich te laten doodknijpen'.

Maar het probleem blijkt nu dieper te liggen dan gedacht. De man die werd ingehuurd om de dieselgeneratoren in te huren zou steekpenningen van de leverancier hebben geëist, wat de prijs van de dienst enkel duurder maakte. Die fraude zou Ikea de voorbije 2 jaar zo'n 135 miljoen euro hebben gekost. Het huurcontract werd verbroken en Ikea startte een rechtszaak. Met desastreuze gevolgen: de rechter veroordeelde de Zweden tot het betalen van een boete van 5 miljoen euro omdat het contract vroegtijdig was afgebroken. In afwachting van de afhandeling van het beroep dat Ikea had aangetekend, stortte Ikea de 5 miljoen euro op een tijdelijke rekening. Maar een lokale rechter oordeelde dat Citibank het bedrag alsnog op de rekening van het verhuurbedrijf moest doorstorten. ‘Dit overtreft alles wat we ooit hebben meegemaakt', aldus de woordvoerder van Ikea in een omschrijving van de situatie in Rusland.

Hoewel Rusland een van Ikea's lucratiefste markten is, slaagde het bedrijf er nooit in er geld te verdienen. De elektriciteitskosten veegden alle winsten die in 2008 werden gemaakt weg. Rusland is zich van het probleem bewust. President Medvedev heeft van de jacht op corrupte ambtenaren een prioriteit gemaakt. Transparancy International rangschikt het land op plaats 147 op 180 in een ranglijst van goed bestuur en zakelijke transparantie, naast Bangladesh en Kenia. Ikea is nog altijd actief in Rusland, maar heeft haar investeringsplannen voorlopig bevroren. (foto)